Chủ Nhật, 28 tháng 10, 2007

Lịch 2008 làm bằng vàng ròng



Một cuốn lịch năm 2008 được làm từ vàng ròng vừa mới ra mắt tại một cửa hàng kim hoàn Tanaka Kikinzoku Jewelry K.K. ở khu phố Ginza, Tokyo (Nhật Bản) hôm thứ 5 vừa qua.

Công ty vàng bạc đá quý Tanaka Kikinzoku sẽ bắt đầu nhận các đơn đặt hàng làm những cuốn lịch xa xỉ này từ hôm nay (19/10/2007). Giá cho mỗi tấm lịch là 257.000 đô la Mỹ, cao hơn nhiều so với mức giá của cuốn lịch năm 2007 - 171.000 đô la.

Kích thước cho mỗi tấm lịch là 67 cm chiều dài và 42 cm chiều rộng với cân nặng 6 kg. Phía sau của tấm lịch quý giá có in những bức ảnh “truyền thuyết Genji” - một tác phẩm văn học cổ của Nhật Bản để kỉ niệm sinh nhật 1.000 năm tác phẩm này ra đời.

Nhiều nhà xuất bản bỏ thị trường lịch bloc 2008

Lịch tranh sơn mài mới

Nhiều nhà xuất bản bỏ thị trường lịch bloc 2008

Không dưới 20 nhà xuất bản đã rút khỏi thị trường lịch bloc 2008, sau một năm thử nghiệm cơ chế xã hội hóa xuất bản lịch.

Một số bloc lịch đã được đưa ra thị trường với sức tiêu thụ chậm. Song người bán đã đe là chỉ một tháng nữa sẽ không đủ hàng để bán.

Từ tháng 9, lịch bloc đủ các chủng loại, kích cỡ, mẫu mã đã xuất hiện trên các quầy trưng bày của các cửa hàng, đại lý phát hành ở TP HCM.

Giá lịch 2008 đang ở mức trung bình một bloc lịch đại giá từ 80.000 đến 90.000 đồng, các loại lớn hơn nữa từ 110.000 đến 230.000 đồng. Giá lịch bloc tiểu khoảng 4.000 đồng, bloc trung 8.000 đồng, trung màu 18.000 đồng.

Các khu bán lịch bloc tập trung như Nguyễn Thị Minh Khai, Đinh Tiên Hoàng, Trần Hưng Đạo… đủ kích cỡ, chủng loại, mẫu mã khoe sắc. Giá không tăng so năm ngoái nhưng chất lượng thì trội hơn.

Một số cửa hàng bán quá ít mẫu mã đến nỗi người mua thắc mắc vì không đủ để lựa chọn hàng ưng ý. Tại hiệu sách Thuận Hóa trên đường Đinh Tiên Hoàng, quận 1, nhân viên bán hàng phân bua: "Quá nhiều mẫu mã chỉ thêm rối, khách hàng khó đưa ra quyết định dứt khoát".

Để bán chạy hàng, một số chủ cửa hàng đã tổ chức một đợt tuyển chọn trước, chỉ lấy về những mẫu đẹp, chất lượng thật sự tốt.

Chủ một cửa hàng cho biết, chính nhu cầu của thị trường này sẽ thúc sau lưng các nhà sản xuất lịch bloc phải không ngừng cạnh tranh bằng cách cải tiến cả hình thức lẫn nội dung.

Mùa lịch 2008 là năm thứ hai chính thức thực hiện việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất lịch bloc, kinh doanh theo hình thức xã hội hóa.

So với năm đầu tiên còn nhiều bỡ ngỡ thì lần này, số nhà xuất bản tham gia thị trường ít hơn, nhưng quyết tâm cạnh tranh thì rất cao. Ước năm nay có khoảng 30 nhà làm lịch bloc trong cả nước, sản xuất khoảng 15 triệu bloc lịch các loại.

Đại diện các nhà xuất bản cho hay, khi giá gần bằng nhau thì khâu thiết kế, cải tiến mẫu mã là yếu tố cạnh tranh giữa các nhà làm lịch.

Năm nay, nhiều nhà tung ra mẫu lịch loại đại, cực đại, siêu cực đại có miếng treo tường làm bằng sơn mài (thay vì làm bằng giấy carton như các năm trước) nhìn khá bắt mắt và tăng tính sang trọng.

Hệ thống phát hành cực kỳ quan trọng nếu muốn đưa lịch vào thị trường, đến tay người tiêu dùng. Do đó các nhà cũng đang đua nhau đưa ra mức chiết khấu hấp dẫn nhất.

Mới đây, hơn 20 nhà xuất bản đã phải ngồi lại với nhau để bàn chuyện thống nhất mức hoa hồng cho đại lý phát hành. Mức chiết khấu trần được quy định là 45%.

Tuy nhiên theo giới xuất bản thì chuyện thống nhất này là không tưởng trong thị trường mở hiện nay. Hiện nay, chiết khấu phát hành của một số nhà xuất bản đang ở mức ngất ngưởng 54%.

Giám đốc Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TPHCM Huỳnh Bá Lân cho rằng, hai năm sau ngày thực hiện việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất lịch bloc, bài toán chiết khấu phát hành lại càng tỏ ra… nan giải hơn bao giờ hết.

Ông Lân cho rằng, đến một lúc nào đó thương hiệu của nhà xuất bản và đơn vị phát hành lịch bloc sẽ quyết định sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ cũng khẳng định, nhà sản xuất nào chú trọng đến chất lượng sản phẩm, chịu đầu tư cải tiến mẫu mã sẽ đứng vững được trên thị trường.

Phó Cục trưởng Xuất bản Lý Bá Toàn cũng cho rằng, quyết định tham gia thị trường lịch bloc của nhà xuất bản, mức chiết khấu hay cạnh tranh khốc liệt là chuyện hết sức bình thường khi áp dụng cơ chế mở.

TPHCM: Thị trường lịch 2008 trầm lắng

“Các NXB không muốn đầu tư sớm. Người tiêu dùng cũng không mua sớm” - ông Vũ Đình Hoà, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Văn hoá Văn Lang giải thích cho sự bình lặng của thị trường lịch năm nay.

Nguyên nhân là do thực trạng của lịch 2007 đã khiến nhiều doanh nghiệp tư nhân “rút lui” khỏi thị trường năm nay. Năm 2007 là năm đầu tiên áp dụng cơ chế xã hội hoá xuất bản lịch khiến quá nhiều DNTN đầu tư vào lĩnh vực này và hậu quả là lịch ế trầm trọng (xuất bản 56 triệu bloc lịch trong khi Việt Nam chỉ có 26 triệu hộ gia đình).

Ông Hoà cho biết: “Thị trường lịch khi vào cơ chế xã hội hoá đang cạnh tranh rất khốc liệt. Vì vậy, ngoài việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, các NXB còn phải quan tâm tới việc chiết khấu lớn cho các đại lý”.

Được biết, các nhà xuất bản đã ngồi lại với nhau thống nhất mức chiết khấu cho đại lý phát hành. Con số đưa ra cuối cùng là 45% nhưng hiện nay nhiều NXB đã phóng khoáng chi hẳn 54%.

“Nhìn chung, lịch 2008 không có gì đột biến về giá cả và mẫu mã: vẫn lịch bloc, lịch để bàn, lịch tờ… nhưng chất lượng thì có tăng lên ở khâu giấy tốt, in đẹp… Tôi nghĩ không lâu nữa, thị trường lịch sẽ rất sôi động” - ông Hoà khẳng định.


Kelly Brook gợi cảm trong bộ lịch 2008

Không khí trên bãi biển thơ mộng Miami trở nên ngột ngạt hơn bao giờ hết khi ngôi sao xinh đẹp Kelly Brook xuất hiện trong các tư thế gợi cảm cùng những bộ bikini mát mẻ khi thực hiện bộ lịch áo tắm 2008.

Tất cả những đường cong gợi cảm của Kelly đều nằm gọn dưới bộ áo tắm hai mảnh màu đỏ tươi. Kelly trông thật ấn tượng và hình ảnh của cô gợi cho người ta nhớ đến ngôi sao huyền thoại Rita Hayworth.

Trong bộ ảnh được thực hiện trên một boong tàu đậu tại bãi biển thơ mộng Miami, ngôi sao sở hữu những đường cong tuyệt đẹp này đưa người về phía trước, buông lơi mái tóc nâu xoăn nhẹ và liếc xéo đôi mắt quyến rũ của mình khiến một người đứng xem ấn tượng đến nỗi đã thốt lên với tờ The Mirror: “Ở Kelly toát lên một vẻ đẹp huyền bí như những ánh vàng kim loại”.

“Kelly trông thật dễ chịu với làn da mềm mại của cô ấy và cô ấy trông quyến rũ hơn nhiều so với những ngôi sao có thân hình gầy như que củi mà chúng tôi vẫn thường nhìn thấy ở quay bãi biển Miami này”.

“Rita Hayworth biết làm thế nào để trở thành một ngôi sao gợi cảm và chúng tôi cũng nhìn thấy điều này toát lên ở Kelly”.

Ngôi sao 27 tuổi này hiện được xem là người mặc áo tắm đẹp nhất.

Dưới đây là những hình ảnh gợi cảm của Kelly Brook trong buổi chụp hình ở bãi biển Miami.

Chuẩn số liệu lịch 2008: Muộn còn hơn không

(VietNamNet)- Nhà quản lý thì chưa thể tự mình khẳng định số liệu nào là chính xác nhất, tiên tiến nhất, vậy thì, trước đây cũng như giờ đây – tuy đã muộn – nên sớm lập một Hội đồng khoa học như ông Tùng đề nghị: “Muộn còn hơn không”.

PGS-TS Lê Thành Lân.
Trước tiên, để khỏi có sự hiểu lầm, tôi xin thanh minh, tôi chỉ là một người nghiên cứu độc lập về lịch và rất nặng lòng với lịch cổ của dân tộc. Tôi biết rằng việc quản lý về lịch, tính lịch cho tương lai và công bố các số liệu lịch cụ thể cho năm tới là nhiệm vụ (còn là quyền hạn và trách nhiệm) của Ban lịch Nhà nước (BLNN) trước đây mà mới rồi được đổi tên thành Phòng nghiên cứu lịch (PNCL) và cơ quan cấp trên trực tiếp là Trung tâm thông tin tư liệu (TTTTTL). Tôi không bận tâm lắm về công việc của họ. Nhưng với sở trường của mình, trước khi bàn chuyện hôm nay, tôi muốn cùng độc giả ôn lại chuyện xưa.

Cố học giả Hoàng Xuân Hãn đã chứng minh rằng: từ thời Lý, cụ thể từ năm 1080 lịch ta đã khác lịch Trung Quốc. Bản thân tôi đã phát hiện ra lịch Việt Nam từ năm 1544 đến năm 1903 trong ba cuốn lịch cổ được các cơ quan làm lịch xưa tính toán, biên soạn và in ấn theo lệnh nhà vua hiện còn ở các thư viện. Theo gương cha ông, từ năm Mậu Thân – 1968 ta lại bắt đầu soạn lịch riêng cho các năm tới sau hơn 20 năm gián đoạn không soạn lịch (từ năm Ất Dậu – 1945 đến năm Đinh Mùi – 1967).

Ngày xưa các lịch quan thường tính lịch cho nhiều năm sau, thậm chí hàng chục, hay hàng trăm năm, đó là lịch dự soạn, lịch này chỉ có tính khoa học, ghi vào các cuốn “Tích niên lịch”, tức là lịch của nhiều năm. Nguyên sách ấy thường gọi là “Vạn niên lịch”, nhưng sau này do kỵ húy vua Càn Long nhà Thanh có tên là Hoằng Lịch nên đổi gọi là “Vạn niên thư”.

Loại này có khi còn gọi là “Bách niên lịch” hoặc “Nhị bách niên lịch” tùy theo dung lượng lịch của nó cụ thể là 100 năm hay 200 năm. Đó là loại thứ nhất; còn loại thứ hai của “Tích niên lịch” thường gọi là Bách trúng kinh, tập hợp lịch các năm đã qua, tức là các lịch từng được ban bố, đương thời từng được sử dụng.

Theo chúng tôi được biết, ở Hà nội, thuộc loại một hiện có cuốn “Khâm định vạn niên thư” do Khâm thiên giám triều Nguyễn soạn và khắc in vào năm 1850 và cuốn “Thành Thái bách niên lịch 1889-1988” do Lê Hữu Ích soạn vào giữa đời Thành Thái, khoảng năm 1900. Ở cuốn “Khâm định vạn niên thư”, lịch từ năm 1544 đến năm 1850 là lịch từng được dùng ở đương thời, còn lịch từ năm 1850 đến năm 1903 chỉ là lịch dự soạn.

Thuộc loại thứ hai có cuốn “Bách trúng kinh” được khắc in vào thời Lê và cuốn “Lịch đại niên kỷ bách trúng kinh” được Viễn Đông Bác cổ Pháp cho chép vào khoảng các năm 1904-1907.

Cuốn “Hoàng triều Minh Mệnh vạn niên thư, Nguyên Hòa 12 niên – Tự Đức 15 niên (1544-1861)” mà Kỹ sư Nguyễn Mậu Tùng từng đọc vào những năm sáu mươi thế kỷ trước được khắc in vào năm Bính Thân – 1836. Ở đấy, người xưa soạn sẵn lịch cho 25 năm sau. Cuốn “Khâm định vạn niên thư”, ký hiệu R2200 ở thư viện Quốc gia được khắc in vào năm 1850, in lịch nước ta từ năm 1544 đến năm 1903, đã soạn sẵn lịch cho 53 năm sau. Những con số 25 năm hay 53 năm đã nói lên tầm nhìn xa của người xưa.

Ở đây tôi xin liên hệ ngay: Năm 1967, ta công bố lịch cho các năm từ Mậu Thân – 1968 đến năm Canh Thìn – 2000, tức là soạn sẵn cho 33 năm sau. Tiếp theo, dường như còn muốn dành việc cho người sau, trước khi về hưu, năm 1992, nguyên Trưởng Ban lịch Nhà nước Nguyễn Mậu Tùng đã soạn thêm lịch của 10 năm, từ năm Tân Tị - 2001 đến năm Canh Dần – 2010 đã được Hội đồng nghiên cứu và xét duyệt lịch Nhà nước thông qua ngày 26/6/1992 in trong cuốn “Lịch Việt Nam 1901-2010”.

Như vậy là có lịch soạn sẵn cho 18 năm sau. Từ năm 1998 Ban Lịch Nhà nước đã có một đề tài trong đó có nội dung biên soạn lịch Việt Nam thế kỷ 21. Phần lịch do Thạc sĩ Trần Tiến Bình biên soạn nằm trong đề tài này, đã được một Hội đồng Khoa học của Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia nghiệm thu vào năm 2001, sau này ông in trong cuốn “Lịch Việt Nam thế kỷ XX-XXI (1901-2100)”, Nxb Văn hóa – Thông tin, 2005.

Không biết vì nguyên nhân nào ngoài khoa học mà đề tài của Thạc sĩ Trần Tiến Bình nhiều năm không thành lập được Hội đồng Khoa học để xét duyệt lịch cho những năm từ 2011 về sau. Đặc biệt là vào năm 2002, một dự thảo văn bản thành lập Hội đồng khoa học để xét duyệt lịch đã được Giáo sư Đặng Vũ Minh ký mà cũng bị cấp dưới ém đi, không hoàn tất được để thi hành! Vào lúc đó, nếu Hội đồng được lập thì công trình của ông Bình là một “ứng cử viên” sáng giá và chúng ta đã sớm có một lịch cho nhiều năm tới.

Nay đã là năm 2007 mà chưa xét duyệt được lịch cho 4 năm sau là năm 2011. Thật xấu hổ với người xưa. Đã nhiều lần, từ năm 2001 cho đến giữa năm ngoái, tôi đã có ý kiến về việc này qua các thư phản ảnh, thư kiến nghị, nhưng đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Trách nhiệm này trước tiên thuộc về tân Trưởng phòng Phòng nghiên cứu lịch Trịnh Tiến Điều và cả ông Đoàn Dũng, Giám đốc TTTTTL – người chịu trách nhiệm về nền lịch pháp Việt Nam hiện nay.

Ngày xưa, hàng năm, các lịch quan theo các cuốn “Vạn niên thư” đã soạn sẵn mà rà soát kỹ lại lịch năm tới, tính thêm các ngày tốt xấu, Tiết khí, giờ chuyển tiết … sau đó trình lên nhà vua. Lịch được vua duyệt, mới được đem khắc in gọi là “Niên lịch” để cuối năm nhà vua thay Trời Đất ban bố lịch Âm cho quan dân dùng, ban Tiết khi cho dân cày cấy. Như vậy là theo lệ xưa, hàng năm đều có việc xem xét, chỉnh sửa lịch thậm chí sau khi đã ban bố “Niên lịch” mà còn phát hiện sai như sự kiện xảy ra vào năm Kỷ Dậu – 1849 thì vẫn sửa lại như chúng tôi đã nêu trong bài “Số liệu lịch 2008 cọc cạch về Tiết khí?” đăng tải ngày 27/05/2007. Việc này có ghi trong “Đại Nam thực lục”, Tập XXVII, trang 161.

Theo tôi được biết, vì có nhiều Nhà xuất bản có công văn hỏi Cục Xuất bản về số liệu lịch năm 2008 khiến người ta phải bàn lại số liệu này, nên vừa rồi có một cuộc họp tổ chức vào chiều ngày 14/6/07, nhưng xem chừng cuộc họp đó đã không đạt yêu cầu vì bị lái theo một hướng khác.

Thay vì cần bàn xem: nên dùng bộ số liệu nào cho chuẩn thì ông Dũng, người chuẩn bị nội dung cuộc họp đã hướng vào chứng minh số liệu mình đưa ra là đã được phê duyệt từ trước.

Ngay thành phần cũng được mời theo chiều hướng đó. Cuộc họp bao gồm hầu hết là các nhà quản lý, duy nhất chỉ có ông Nguyễn Mậu Tùng – nguyên Trưởng Ban Lịch Nhà nước là nhà nghiên cứu lịch được dự. Ông Tùng cho biết, ông đã 78 tuổi rồi, đã nghỉ hưu 16 năm, nay mệt mỏi và ốm yếu lắm, vừa mổ mắt ở bênh viện Mắt về vào buổi sáng thì được mời đi họp ngay vào buổi chiểu, không được thông báo trước nội dung cuộc họp, nên chẳng biết gì để chuẩn bị, đến nơi chẳng thấy bạn hữu chuyên môn nào, nên cuối cùng ông cũng không nắm được rõ mục đích và kết luận của cuộc họp.

Nghe ông Tùng kể lại thì dường như cuộc họp chỉ nhằm khẳng định số liệu mà ông Dũng cấp ra là số liệu đã được thông qua từ năm 1992. Nếu có đúng như vậy thì số liệu đó càng lạc hậu nhiều so với tiến bộ khoa học của thế giới và cả của Việt Nam trong lĩnh vực này. Cuộc họp đã không hề quan tâm đến vấn đề cốt yếu là: nên chọn bộ số liệu nào cho thật sự khoa học, cho cập nhật, cho giới khoa học trong nước tâm phục khẩu phục, cho giới khoa học nước ngoài không chê cười vào đâu được.

Có thể cuộc họp đó đã làm thỏa mãn ông Dũng vì ông thanh minh “được” rằng mình đã lấy số liệu từ sách của ông Tùng chứ không phải là chọn một cách tùy tiện, cọc cạch.. Tuy tôi không rõ cuộc họp đó đã đi đến kết luận gì, nhưng tôi chắc rằng với cách làm ấy, nếu cứ quyết định in lịch theo số liệu của ông Dũng thì lịch in ra vẫn lâm vào tình trạng bị chỉ trích. Bởi điều căn bản là số liệu của ông Dũng không cập nhật, quá lạc hậu so với tiến bộ của khoa học. Mà trong thời đại “bùng nổ” thông tin hiện nay, “một ngày bằng 20 năm”, không cập nhật là lạc hậu, là không thể chấp nhận được. Theo tôi, cuộc họp không thành công.

Ông Tùng có nêu ý kiến là, giờ đây nên họp một Hồi đồng chuyên môn để tư vấn cho nhà quản lý quyết định số liệu lịch năm 2008, chứ một mình ông, đã nghỉ hưu lâu rồi không thể thay mặt giới chuyên môn mà nói lên tiếng nói quyết định trong vấn đề này được.

Tôi nghĩ rằng, ý kiến đó của ông Tùng là rất đúng. Riêng tôi chỉ là người nghiên cứu độc lập, không có trách nhiệm gì, chỉ quan tâm nhiều đến lịch cổ xa xưa và cũng còn vì một vài lý do riêng tư khác, tôi sẽ không tham gia Hội đồng chuyên môn sẽ lập này; nên tôi muốn qua diễn đàn này bày tỏ quan điểm riêng của mình, may ra có thể làm tài liệu tham khảo cho một vài thành viên của Hội đồng này chăng.

Sau bài viết của tôi “Số liệu lịch 2008 cọc cạch về Tiết khí?” đăng tải vào ngày 27/5/07, ông Đoàn Dũng cho biết ông lấy số liệu về lịch ở cuốn “Lịch Việt Nam 1901-2010” của Kỹ sư Nguyễn Mậu Tùng, in lần thứ 2 vào năm 2001, Nxb KH&KT. Có lẽ đó cũng là ý kiến chính được ông Dũng thuyết trình với tư cách là người chuẩn bị cho cuộc họp vừa nêu và trở thành nội dung chính của cuộc họp đó.

Ta hãy xem trong “Lời tác giả (Lần xuất bản thứ hai)”, ông Tùng viết: “Ngoài ra, cũng trong lần in này, chúng tôi có thêm được nguồn tư liệu mới của Hiệp hội Thiên văn Quốc tế nên đã chính xác hóa một số ngày tiết của những năm đầu thế kỷ XXI và đính chính một số lỗi về ấn loát trong lần xuất bản trước”.

Như vậy là ông Tùng đã làm 2 việc rất nghiêm túc: một là, “đính chính lại một số lỗi về ấn loát” – một việc làm mang tính khoa học và cầu thị mỗi khi sách được tái bản; hai là: “chính xác hóa một số ngày tiết” – là việc cập nhật tri thức khoa học rất cần thiết và đáng trân trọng. Thuộc phạm vi chúng ta đang bàn, ông Tùng đã sửa Tiết khí Cốc vũ từ ngày 20/4/2008 (lần in thứ nhất vào năm 1992, trang 242) thành ngày 19/4/2008 (in lần 2, năm 2001, trang 248).

Ở đây, cái ngày “19/4/2008” ấy có hai khả năng: Một là nếu nó được cập nhật, thì niên đại của nó là năm 2001, chưa qua lâu, nhưng chưa được duyệt. Hai là nếu nó được sửa do trước đây in ấn sai, thì niên đại của nó cùng với ngày “21/1/2008” là quá lâu, vào năm 1992, khiến cho con số “21/1/2008” là quá “lạc hậu” so với con số “20/1/2008” của các tác giả khác.

Nếu xét một cách nghiêm túc, cho dù ở đó có là việc “sửa lỗi ấn loát” đi nữa, nhưng không ghi chú rõ tại chỗ, thì về hình thức và nguyên tắc số liệu này cũng không được coi là thuộc bộ số liệu đã được Hội đồng nghiên cứu và xét duyệt lịch Nhà nước thông qua vào ngày 26/6/1992. Về nguyên tắc số liệu năm 2001, được sửa sau lần in và duyệt vào năm 1992 là bình đẳng về pháp lý với các bộ số liệu chưa được duyệt khác.

Nhưng nói cho cùng vấn đề được duyệt hay chưa được duyệt chỉ là nhằm biện minh cho ông Dũng đã chọn số liệu theo cách nào; mà điều đó không quan trọng bằng những số liệu đó có “sốt dẻo – cập nhật – thời sự” hay không? Bởi đó mới là tiêu chuẩn cao nhất của khoa học. Độc giả và các nhà xuất bản cần biết và mong mỏi điều đó. Vậy mà cuộc họp trên không giải đáp câu hỏi đó, không đáp ứng yêu cầu đó, nên xét cho cùng nó không thành công.

Tại sao, ngày xưa vua Tự Đức dám quyết sửa lại lịch cho đúng, cho dù lịch đã in ra, đã ban phát mà ngày nay ta lại không dám cập nhật, chọn lấy những gì là tinh túy nhất của khoa học hiện đại, khi lịch còn chưa in? Tất nhiên là nhà quản lý thì chưa thể vội tự mình khẳng định số liệu nào là tinh túy, hiện đại, cập nhật. Vậy thì, trước đây cũng như giờ đây – tuy đã muộn – nên sớm lập một Hội đồng khoa học như ông Tùng đề nghị. “Muộn còn hơn không”.

Đúng ra, ngay từ đầu năm, ông Dũng nên đề xuất ngay việc xin ý kiến một Hội đồng khoa học thì đâu đến nỗi bây giờ có chuyện phải bàn. Đó là sai lầm thứ nhất về quản lý của ông Dũng. Còn nếu muộn hơn thì: ngay sau khi có dư luận, ta xúc tiến ngay việc lập Hội đồng khoa học thì có lẽ bây giờ cũng đã gần đi đến được kết luận cuối cùng rồi. Đó là sai lầm thứ hai về quản lý của ông Dũng. Đáng tiếc cuộc họp vừa rồi vẫn còn xoay quanh việc biện minh cho ông Dũng là không tùy tiện. Nêu bây giờ mà ông Dũng vẫn không dựa vào một Hội đồng khoa học thì sẽ là sai lầm thứ ba về quản lý. “Quá tam ba bận”. Sai lầm cuối cùng này sẽ không gỡ được.

Về phần mình, tôi muốn tham khảo thêm các dữ liệu để có thể bày tỏ ý kiến riêng của mình.

Trong bài “Lịch năm 2008: Không được cung cấp số liệu sai!” đăng tải trên VietNamNet, ngày 31/5/2007, Thạc sĩ Trần Tiến Bình có cung cấp thêm số liệu của ông Hồ Ngọc Đức, hiện ở CHLB Đức, công bố trên Website của mình (http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/).. So với số liệu của ông Bình, chỉ lệch nhau khoảng 2 phút, nhưng quan trọng là về ngày Tiết khí thì hoàn toàn giống nhau.

Để có một dữ liệu đủ tin, tôi hỏi Giáo sư Edward M. Reingold – một chuyên gia hàng đầu thế giới về lịch pháp hiện nay - ở Viện Công nghệ Illinois, Chicago, Hoa Kỳ. Giáo sư đã gửi cho tôi lịch ông tính theo múi giờ 7 của VN năm 2008. Tôi thấy các Tiết khí hoàn toàn giống với lịch của Hồ Ngọc Đức. Nhân thể, tôi cũng muốn thông báo rằng, GS Reingold rất quan tâm đến lịch Việt Nam, trước đây, ông đã tính lịch theo múi giờ 7 của Việt Nam cho thế kỷ XX và XXI, và thông báo với tôi rằng, kết quả của ông về lịch thế kỷ XXI trùng với của Trần Tiến Bình trong cuốn “Lịch Việt Nam thế kỷ XX-XXI (1901-2100)”, Nxb VH-TT, 2005, nhưng ông nhận thấy cuối thế kỷ XX, lịch năm Đinh Sửu – 1997: tháng Mười một nên là thiếu, tháng Chạp nên là đủ, còn lịch của ta tính không chính xác, ngược lại với số liệu trên.

Tôi đã thông báo lại với Giáo sư rằng, đó là số liệu được tính từ năm 1967, còn vào năm 2005, ông Trần Tiến Bình có tính lại, đã phát hiện sự thiếu chính xác này và ghi chú ở trang 69 sách vừa dẫn, chỉ có điều, việc đó đã đi vào “quá khứ lịch sử” nên chúng ta đành phải chấp nhận sự thiếu chính xác đó mỗi khi tra cứu. Liệu ta có nên để đến một lúc nào đó các nhà khoa học nước ngoại lại hỏi: số liệu lịch năm 2008 của các ông không chính xác?

Như vậy, đối với tôi, tôi xem như số liệu của Trần Tiến Bình đã được sự phản biện không chính thức của một học giả nước ngoài, của một nhà khoa học VN tại nước ngoài.

Chúng tôi xin lập thành bảng cho dễ nhìn:

Tiết khí

NMTùng 1

NMTùng 2

T T Bình

Hồ N Đức

Reingold EM

Đoàn Dũng

Đại hàn

21-1-2008

21-1-2008

20-1-2008

20-1-2008

20-1-2008

21-1-2008

Cốc vũ

20-4-2008

19-4-2008

19-4-2008

19-4-2008

19-4-2008

19-4-2008

Năm công bố

1992

2001

2005

2007

2007

2007

Duyệt chưa?

Đã

Chưa

Chưa

Chưa

Tính toán?

Không

Bây giờ, tôi xin nêu ý kiến riêng, rất chủ quan của mình là: chúng ta nên học tập người xưa: thật sự cầu thị, dùng cái gì tiên tiến nhất, cập nhật, không nên bảo thủ rồi dùng những kết quả tính toán cũ với một phương pháp quá cũ. Tức là nên theo số liệu của Thạc sĩ Trần Tiến Bình.

Ông Tùng còn cho biết, trong cuộc họp trên có ý kiến: sắp tới đây sẽ duyệt lịch Việt Nam cho 10 năm từ 2011 đến 2020. Về chuyện này, tôi cũng muốn nói luôn ý kiến riêng, chủ quan của mình là: nên nhìn xa một chút, duyệt luôn lịch cho đến năm 2100. Bởi đến bây giờ, GS Reingold cũng đã tính lịch VN đến năm đó. Ta còn thấy Trung Quốc đã công bố lịch thế kỷ XXI và thậm chí lịch này đã được dịch sang tiếng Việt bởi Lê Khánh Trường và bán đầy trong các hiệu sách. GS Reingold có tặng tôi cuốn “Calendrical Tabulations 1900-2200”, ở đó in 10 lịch khác nhau, có lịch TQ 300 năm, tức là đến năm 2200. Ông còn muốn đưa lịch Việt Nam (đúng hơn là lịch múi giờ 7 – vì lịch đó chưa được Hội đồng của ta duyệt) vào sách của mình khi tái bản. Nếu vậy là, lịch múi giờ 7 sẽ có thể được người nước ngoài công bố trước ta. Bởi thế, ta không nên làm ăn quá “cò con”.

Cuộc họp vừa rồi với một ý đồ rõ rệt đã diễn ra rất chóng vánh, khiến tôi nghĩ đến việc lập và họp một Hội đồng khoa học tuy có khó hơn một chút ít, nhưng nếu không bị ai đó cố tình ngăn cản như năm 2002 và đừng luẩn quẩn ở mục tiêu cố gắng bảo vệ và tìm cách biện minh cho những số liệu đã trót cung cấp cho các Nhà xuất bản mà quyết tâm làm lại từ đầu với tinh thần cầu thị và khoa học thì chắc chắn Hội đồng Khoa học đã được lập và cũng gần làm xong nhiệm vụ của nó.

Tôi xem như đây là một bức thư ngỏ gửi tới các thành viên của Hội đồng Khoa học sẽ họp để quyết định số liệu lịch năm 2008 mà tôi không có điều kiện tham gia. Mong được độc giả cho thêm ý kiến và được các thành viên của Hội đồng sắp họp tham khảo.

Lịch sách tử vi, lịch Block cạnh tranh tá lả

Kể từ năm nay, ông “tử vi gia” Nhựt Thanh coi như không còn là “thầy” độc quyền cho vụ in lịch block, lịch tử vi, lịch linh tinh nữa…Vì nhiều thứ lịch kiểu tương tợ đã bị các cơ sở báo chí, các nhà báo tên tuổi trong làng báo Việt xúm vào kiếm ăn tá lả.
Một trận chiến…lịch đang diễn ra tuy âm thầm, nhưng vô cùng khốc liệt.
Không biết do ai xúi bẩy là làm lịch có ăn lắm. Kiểu cứ in giấy ra tiền, nên năm nay, Nhật báo Người Việt đã cho xuất bản (sớm nhất) cuốn “Lịch Sách Tử Vi Nhân Quang-Năm Bính Tuất 2006”, giá bán lẻ là $20.00. Bỏ quên vai trò chính là thông tin, chữ nghĩa của mình, Nhật báo Người Việt đã dành nhiều trang báo màu để quảng cáo tối đa cho sản phẩm “Lịch sách tử vi” của mình. Chưa kể dành nhiều bài viết cho ông Nhân Quang giải thích linh tinh, chứng minh tá lả là Tử vi là môn…khoa học!
Nhờ vào “sức mạnh truyền thông”, nên việc quảng cáo trên chính diễn đàn của mình, Sách tử vi của Người Việt, theo thăm dò của Việt Weekly tại các sạp báo bán sỉ, các tiệm sách, hiện đang dẫn đầu số bán.
Một nguồn tin bên trong cho biết, số lượng bán ra của lịch sách này, tới nay đã lên tới khoảng 5,000 cuốn, vừa bỏ mối, vừa bán lẻ.
Trong khi đó, lịch sách tử vi do ông “thầy lại cái” Nhựt Thanh chủ trương, thì bị sụt xuống hạng 2. Lịch Nhựt Thanh được tiếng là lâu năm, cứ theo công thức cũ mà làm, tuy nhiên, cũ thì cũ, nhưng giá bán $25.00, không cạnh tranh lại với Người Việt. Mặt khác, vì không có phương tiện “sức mạnh truyền thông”, nên phần quảng cáo không có, nên…thua.
Ở một mặt trận khác, một lịch sách tử vi khác của nhà báo Tuyết Sĩ Nguyễn Minh Phương cũng đã in xong, nhưng không biết vì lý do gì, chưa thấy tung ra thị trường, nên không thể đánh giá được mãi lực tiêu thụ ra sao. Nhiều nhà bình luận thị trường cho biết, loại lịch sách tử vi, nói chung, cuốn nào cũng vậy, chỉ có thể tiêu thụ được trong vòng 1 tháng trước Tết, sau đó, xem như đổ vào thùng rác hết. Bên cạnh lịch sách tử vi, nhà báo Tuyết Sĩ Nguyễn Minh Phương còn tung ra cuốn “Lịch block cầm tay 365 ngày-Tấn Tài Lộc”, có coi luôn tử vi 12 con giáp, hình thức như một cuốn lịch bóc hàng ngày, giá bán lẻ là $6.00. Theo nhận định của cuộc thăm dò, cuốn lịch này bán cũng chậm, lý do không ai biết, thiếu quảng cáo và nhất là sự nhầm lẫn với các loại lịch Block thường tặng miễn phí tại các chợ trong dịp đầu năm.
Nói tóm lại, thị trường lịch sách tử vi năm nay có những biến động lớn, do sự “chạy đua” của các thế lực báo chí, của các nhà báo với nhau. Lịch sách Tử Vi, vốn được xem là một món quà xuân ý nghĩa, đánh vào tâm lý mê tín thần quyền, dị đoan của người Việt, giới truyền thông tại quận Cam sử dụng tối đa “sức mạnh truyền thông” của mình để tung ra sản phẩm và thu lợi. Còn nội dung của quyển nào thì cũng…vậy vậy mà thôi. Cứ có đài, có báo, quảng cáo cho mạnh là bán được. Còn không có đài, không có báo,…ngáp ngáp là chuyện thường. ª

Mùa lịch 2008: Căng thẳng chuyện chiết khấu

Thường thì phải đến giữa tháng 11 người dân mới nghĩ chuyện mua lịch năm mới, nhưng đến thời điểm này hầu hết các mẫu lịch block 2008 đã được bày bán trên thị trường. Ngay từ đầu mùa lịch, không khí cạnh tranh đã diễn ra khá căng thẳng và ngày càng có hướng quyết liệt hơn bởi đây là cuộc chơi của những đối thủ đã được thử lửa thị trường và trụ lại từ mùa lịch tự do cạnh tranh trước.

Khách hàng lựa chọn mẫu lịch năm 2008. ảnh: P.A

Mùa lịch Mậu Tý, số NXB tham gia làm lịch block đã được chốt lại ở con số 26 trên tổng số 54 NXB trong cả nước. Số lượng lịch block đăng ký lên tới 56 triệu trong điều kiện Việt Nam có khoảng 20 triệu hộ gia đình. So với năm đầu tiên xuất bản lịch block theo cơ chế mới thì năm nay, số NXB tham gia và số lượng lịch đăng ký ít hơn nhiều. Mùa lịch tự do cạnh tranh năm ngoái ít nhiều đã mang lại kinh nghiệm quý cho các nhà sản xuất và phát hành. Nếu những NXB năm trước còn e dè nghe ngóng thị trường và chưa dám tham gia thì năm nay cơ hội với họ ngày càng ít hơn. Một số NXB, để cho chắc ăn, đã bán giấy phép cho tư nhân thu quản lý phí, nhường sân chơi lại cho đối tác liên kết vốn dĩ dày dạn với thương trường. Điều đó khiến thị trường lịch càng trở nên sôi động hơn với nhiều thành phần tham gia.

Sự cạnh tranh có vẻ đã mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Ngay từ đầu mùa lịch, những mẫu đầu tiên tung ra thị trường đã được chào mời với chiết khấu lên đến 50% - thậm chí còn cao hơn với một số chủng loại. Một đại lý lịch trên phố Đinh Lễ (Hà Nội) cho biết: Trừ mẫu lịch siêu đại, các loại block khác đang được chào mời với chiết khấu 52%. Động thái này khiến nhiều nhà sản xuất hoang mang. Trong điều kiện giá cả đầu vào đều tăng và giá bìa gần như giữ nguyên như năm ngoái thì đây là điều bất bình thường. Nhà sản xuất phải thật khéo bươn bải mới mong mang được lãi về. “Khó có thể lãi được với mức chiết khấu này” - một nhà sản xuất lịch có kinh nghiệm lâu năm nhận định. Cũng theo người này thì rất có thể đây là một trong những chiêu thức, chiến lược của những đại gia trường vốn muốn thâu tóm thị trường và loại dần các đối thủ non gan ra khỏi cuộc chơi.

Để tránh tình trạng tranh mua, tranh bán, mạnh ai nấy chạy, mới đây 11 nhóm làm lịch tại TP. Hồ Chí Minh (gồm: Công ty Fahasa - đơn vị liên kết xuất bản và phát hành lịch của nhóm Văn hóa Sài Gòn, Cty á Châu, Phương Nam, Thời Đại, Duyên Việt, An Hảo, Nhân Văn, Trí Đức - Thái Thịnh, Nhà sách Hoài Ân, Hồng Ân đã họp lại để thỏa thuận về chiết khấu, thống nhất giá bán lẻ và phương thức phát hành. Mức chiết khấu “trần” cho mùa lịch năm nay được các bên thống nhất đưa ra là 45%. Nhóm này cũng tính đến việc thành lập Câu lạc bộ những người sản xuất và phát hành lịch block trực thuộc Liên chi hội Xuất bản tại TP. HCM để thống nhất phương thức phát hành, giá bán lẻ và chiết khấu cho các mùa lịch tiếp theo. Không biết “thỏa ước” trong thực tế thế nào nhưng chẳng mấy hồi sau khi cuộc họp kết thúc đã có xì xào về người xé rào, không thực hiện thỏa ước. Phải chăng vẫn là một thị trường mạnh được yếu thua ?

Giá lịch năm nay không thay đổi so với năm ngoái. Cụ thể, các loại block tiểu có giá từ 4000 đến 4.500 đồng, block trung pơ-luya giá 8000-8.500 đồng, trung màu giá 18.000 đồng, block đại giá từ 36.000 đến 38.000 đồng, siêu đại - 120.000 đồng, cực đại - 220.000 đến 230.000 đồng, siêu cực đại giá 350.000 đồng.

Theo đánh giá ban đầu, mẫu lịch của các “nhà” Giáo dục, Mỹ thuật - á Châu, Hồng Đức, Phụ nữ, Văn hóa - Thông tin, ĐH Kinh tế Quốc dân, Văn hóa Sài gòn là những mẫu lịch đẹp của năm nay. Nếu như trước đây nội dung, mẫu mã lịch chủ yếu gói trong 4 mảng đề tài: văn hóa, chính trị, nông nghiệp, khoa học kỹ thuật thì kể từ năm ngoái, mẫu lịch đã đa dạng hơn. Xu hướng ấy được thể hiện rõ hơn trong mùa lịch năm nay. Một số NXB đã thử nghiệm những chủng loại mới. Mỹ thuật - á Châu năm nay có thêm mẫu lịch đại (khổ16x24cm). Nhóm này cũng chú ý đến mẫu mã, chất lượng block bình dân (loại trung và tiểu). Văn hóa Sài Gòn tung ra 7 chủng loại, trong đó có loại siêu đại Hoa - in hoa bốn mùa cùng hơn 340 câu danh ngôn được thể hiện bằng 2 ngôn ngữ Việt - Anh. Loại này được chào bán với giá 68.000 đồng.

Thị trường lịch năm nay mẫu mã phong phú hơn thì đã rõ nhưng cũng có người cảnh báo một số loại lịch có chất lượng kém hơn nhiều so với quảng cáo - cả về chất lượng giấy, kỹ thuật in và nội dung. Từ vụ lịch trước, có thể thấy các loại lịch chất lượng kém có giá rẻ bằng mấy thì vẫn khó bán. Với riêng thể loại block bình dân, chủ yếu dành cho thị trường nông thôn, vùng sâu - xa, nhà quản lý lo là sẽ khan hàng vì nhà sản xuất thường chạy theo dòng lịch cao cấp vốn cho nhiều lợi nhuận. Tuy nhiên, cũng có người nêu ý kiến ngược lại, với suy nghĩ đơn giản là có cầu thì ắt có cung.

Hiện tượng in lậu lịch trước đây vẫn là nỗi lo mỗi vụ lịch đến thì bắt đầu từ năm ngoái người làm lịch đã không còn bị ức chế bởi tệ nạn này nữa. Rõ ràng, với thực tế cạnh tranh hiện nay thì khó xảy chuyện cung không đủ cầu và một sản phẩm có tính thời vụ như lịch block thì in lậu có tỷ lệ rủi ro khá cao. Mối lo nằm ở khả năng in nối bản (đăng ký ít, làm nhiều).

Lịch Việt Nam - Treo lịch block trên máy tính

Lịch Việt Nam - Treo lịch block trên máy tính

Có lẽ ai cũng đã quen thuộc với tờ lịch block treo trên tường, mỗi ngày bóc 1 tờ để biết ngày hôm nay thế nào. Vậy thì bây giờ bạn cũng có thể treo 1 cuốn lịch block như vậy trên máy tính của mình.

Chương trình rất gọn nhẹ và đơn giản, chỉ với 1 file chạy. Bạn cũng sẽ thấy giao diện của chương trình hoàn toàn giống như 1 cuốn lịch block vậy, rất quen thuộc và tiện dùng.

Chương trình cho phép bạn xem được cả lịch âm, lịch dương, cùng với tên ngày, tháng, năm theo âm lịch. Ngoài ra bạn cũng có thể tra cứu 1 ngày nào đó.

Giao diện chương trình hoàn toàn bằng tiếng Việt.

Download Portable Lịch Việt Nam (326KB)

Ế lịch block, 5 tỉ đồng nguy cơ thành giấy vụn?



(VietNamNet) - Hàng núi block lịch lộng lẫy rớt giá thảm hại. Khoảng 245.000 block lịch đang có nguy cơ thanh lý làm giấy vụn. Xấp xỉ 5 tỉ đồng nguy cơ mất trắng. Đó là thực tế ''nhìn thấy được'' của mùa lịch năm nay - Một thực tế chưa từng có trong lịch sử ngành xuất bản và phát hành!

''Lịch cực đại Non nước Việt lúc trước giá 220.000 đồng, nay ai trả 100.000 đồng cũng bán. Thế mà một ngày cũng chỉ bán được mỗi loại gần chục quyển!' Cô bán hàng này thổ lộ (Cửa hàng 44 Tràng Tiền, Hà Nội ngày 11/2/2006).

Chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Phạm Quý Thế - Trưởng phòng Văn hóa phẩm -Tổng Công ty sách Việt Nam quanh chuyện ''vỡ kế hoạch'' lần đầu tiên trong lịch sử ngành này:

Ông Phạm Quý Thế - Trưởng Phòng Văn hóa phẩm (Tổng Công ty sách Việt Nam)

Thưa ông, tại sao năm nay đột nhiên có chuyện ''khủng hoảng thừa'' lịch block như vậy,?

Ông Phạm Quý Thế: - Thực ra, đã thành nề nếp, từ khoảng tháng 3 - 4/2005, chúng tôi đã nghiên cứu kỹ lưỡng và tổng hợp xong yêu cầu đặt hàng lịch 2006 toàn quốc. Ban Điều hành xuất bản lịch đã họp với 48 NXB, cùng ký cam kết nhất trí về kế hoạch xuất bản lịch block 2006 theo đúng hướng dẫn của Bộ Văn hóa - Thông tin.

Theo đó, tổng số lịch block 2006 là 13,5 triệu bản. Ngoài 48 NXB đã ký cam kết, không thêm một tổ chức, cá nhân nào được phép xuất bản, in ấn, nhân bản lịch block 2006.

Bỗng đùng một cái, cuối tháng 7/2005, NXB ĐH Quốc gia TP.HCM tách ra xuất bản riêng mà không hề trao đổi, thỏa thuận gì lại với các NXB kia, bất chấp cam kết đã ký từ đầu năm cho mùa lịch này.

Đáng ra, số lượng NXB ĐH Quốc gia TP.HCM được phép in chỉ là 200.000 như trong cam kết nhưng NXB nàyđã tự ý in khoảng 2 triệu bản, tức là gấp 10 lần. Lúc này, việc in ấn, phát hành 13.5 triệu bản lịch đã gần xong, cộng thêm 2 triệu bản "vượt rào" thì thành ế thừa là tất yếu!

- Tức là chuyện ''khủng hoảng thừa'' lịch block đã được dự báo từ khoảng tháng 8, 9 năm ngoái. Vậy đã có những động thái gì để đối phó với việc này?

Ông Phạm Quý Thế: Ngay từ ngày 25/8/2005, trong Hội nghị giao ban xuất bản họp tại Đà Nẵng, Thứ trưởng Bộ VH-TT Đỗ Quý Doãn đã chỉ rõ sự vô lý trong việc NXB ĐH Quốc gia TP. HCM thay đổi phương thức xuất bản lịch vào thời điểm quá muộn. Dù NXB ĐH Quốc gia TP.HCM vẫn quyết định rút khỏi nhóm liên kết xuất bản lịch block 2006 để xuất bản riêng thì vẫn chỉ được in 200.000 bản.

Một góc nhỏ kho lịch block ế thừa tại Tổng Công ty sách Việt Nam (Ảnh chụp ngày 11/2/2006).

Nhưng sau đó, NXB ĐH Quốc gia TP.HCM vẫn báo cáo với Cục Xuất bản là đã cho in 2 triệu block lịch 2006. Thanh tra Bộ VH-TT chỉ kịp ra quyết định tạm đình chỉ việc xuất bản 300.000 lịch block trung thườngtrung màu tại Xí nghiệp in số 2 TP.HCM. Trừ đi 200.000 bản được phép, vẫn còn lại 1,5 triệu block lịch là thuộc dạng ''in sai, vượt rào, không phép, làm liều'' cần xử lý.

Bộ VH-TT đưa ra hướng giải quyết: Toàn bộ số lịch "in bừa" này chỉ được phát hành sau khi 48 nhà xuất bản bàn bạc, thỏa thuận, thống nhất phương thức phát hành phù hợp.

Tuy nhiên, qua nhiều nguồn tin cũng như phản ánh trên báo chí, chưa đến ngày được phép phát hành (1/11), lịch của NXB ĐH Quốc gia TP.HCM đã xuất hiện tại nhiều tỉnh: Vĩnh Long, Trà Vinh... Rất có thể khi các nhà xuất bản còn đang loay hoay thì tư nhân đã ''đục nước béo cò'', bảo thị trường lịch block năm nay không lũng loạn, rối ren sao được?!

Vậy hiện nay Tổng công ty sách VN giải quyết số lịch ế thế nào?

Ông Phạm Quý Thế: Thật ra, để đến giờ phút này, tại kho công ty chỉ còn tồn khoảng 245.000 lịch với tổng trị giá xấp xỉ 5 tỉ đồng. Tuy nhiên, số tồn ế tại hàng nghìn cửa hàng, đại lý hiện nay thì chưa thể thống kê được!

Thật ra, nếu muốn bán hết sạch trơn không khó! Chúng tôi sẽ phá giá, lỗ một tí. Nhưng là Tổng công ty Nhà nước duy nhất chịu trách nhiệm phát hành, chúng tôi cần giữ chữ tín với hàng nghìn đại lý đã ký kết hợp đồng.

Chúng tôi chỉ còn cách ''cạnh tranh lành mạnh'', kêu gọi tất cả các công ty phát hành sách trong nước mở rộng mạng lưới phục vụ, phát triển đại lý trong và ngoài ngành, làm tốt 3 khâu xuất bản - in - phát hành, ngăn chặn việc in lậu lịch block 2006, đảm bảo phục vụ đủ số lượng và cơ cấu lịch tại cơ sở, đặc biệt là các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa...

Tuy nhiên, khi cung vượt quá cầu, các đại lý lớn tất nhiên sẽ nghe ngóng và mua vào dè dặt. Thậm chí cuối vụ, nhiều đại lý không mua nữa. Có thể hình dung, ở tổng đại lý, lịch vẫn tồn nhiều, trong khi thị trường thực tế phục vụ nhân dân nơi này nơi khác vẫn không đủ lịch.

Sau thời điểm 31/12/2005, chúng tôi đã phải bán một số lượng lớn lịch block dưới giá thành, nhưng nhân dân nhiều nơi vẫn phải chịu giá cao, không rẻ hơn giá bìa...

Lúng túng nhất là các đại lý của chúng tôi ở thị trường TP.HCM và miền Tây Nam Bộ - nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của ''cơn bão lịch block ĐH Quốc gia TP.HCM'', nhưng chúng tôi đã phải bình tĩnh, linh hoạt trong giá cả, cải tiến trong cách giao hàng, bán hàng. Điều đáng mừng là về cơ bản, không nơi nào thiếu lịch trầm trọng, lịch vẫn được đưa về vùng sâu, vùng xa, không ai bị mua lịch quá đắt...

Việc ''khủng hoảng thừa'' lịch block năm nay đã được dự báo từ khoảng tháng 8, 9 năm ngoái và không làm bất cứ người trong cuộc nào ngạc nhiên!?... vậy mà nó vẫn xảy ra, không kịp, không thể hay không được ngăn chặn???

Liệu có thể đem làm từ thiện cho rất nhiều hộ gia đình nghèo khắp nơi chắc chắn chưa thể có những tấm lịch đẹp, đắt tiền như vậy trong nhà?

Ông Phạm Quý Thế: Chúng tôi vẫn đang cố gắng bán, giá nào cũng bán, bán được quyển nào hay quyển ấy... Chúng tôi đùa nhau, bây giờ xé mất hơn 2 tháng lịch rồi thì phải bớt tiền cho người mua ít nhất cũng 1/4. Nếu không bán được thành phẩm nữa thì chúng tôi chỉ còn nước bán giấy vụn thôi. Bây giờ chúng tôi đem đi cho cũng khó, cơ quan thuế sẽ vào hỏi chúng tôi tại sao lại cho, ai cho phép mà cho???

Sau tất cả những chuyện đã qua, cùng với hậu quả phải giải quyết, Tông công ty sách Việt Nam có kiến nghị gì?

Ông Phạm Quý Thế: Cần nhìn nhận, việc xảy ra vừa qua có nguyên nhân không phải do thị trường, mà là trong vấn đề quản lý Nhà nước mặt hàng nhạy cảm này. 5 tỉ đồng thừa ế ngày hôm nay, dù của doanh nghiệp nào, vay ngân hàng nào đi nữa, cũng là tài sản quốc gia, là một sự lãng phí lớn. Chúng tôi chấp nhận cạnh tranh nhưng phải có định hướng, có điều kiện, phải bình đẳng.

Nên chăng, cần có hạn ngạch cho xuất bản lịch hàng năm - nếu mạnh ai nấy làm, thị trường nhũng nhiều là điều tất yếu. Vì sản xuất và kinh doanh lịch có tính rủi ro rất cao, tuy cũng là văn hóa phẩm nhưng lại không phải như sách hoặc các mặt hàng văn phòng phẩm khác mà chưa bán lúc này thì bán lúc khác. Hội xuất bản cũng nên quan tâm và phát huy vai trò của mình trong quản lý việc này, tránh rủi ro không đáng có để khuyến khích các đơn vị tham gia, yên tâm cải tiến mẫu mã, chất lượng lịch nước nhà.

Lịch block 2007: Nhu cầu là khoảng 20 triệu bản



(LĐ) - Cục Xuất bản (Bộ VHTT) đã dự báo nhu cầu lịch block vụ 2007 khoảng gần 20 triệu bản, hứa hẹn một năm mới với nhiều chủng loại lịch khác nhau trên thị trường.

Năm nay, Cục Xuất bản cũng đã ban hành văn bản số 643/XB-QLXB, trong đó khẳng định lại nội dung kiên quyết loại bỏ cơ chế độc quyền trong sản xuất lịch block, cơ chế độc quyền bị phá bỏ, tạo điều kiện phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị xuất bản, in, phát hành lịch... nhằm mục đích nâng cao chất lượng in ấn, tăng thông tin trên các trang lịch, mẫu mã đẹp, giảm chi phí và hạ giá thành và đặc biệt coi trọng việc đăng ký bản quyền cho sản phẩm.

Tín hiệu phản hồi của sự kiện này chính là việc NXB Thể dục Thể thao và Cty cổ phần in Thanh Xuân đã thực hiện đăng ký quyền tác giả cho bộ lịch "Việt Nam và bè bạn năm châu". "Việt Nam và bè bạn năm châu" thể hiện đầy đủ thông tin của VN và các quốc gia trên thế giới như: Lịch sử, địa lý, dân số, kinh tế, văn hoá xã hội, ngoại giao, chỉ số GDP... Lịch hai ngày một tờ, có phần trống để người sử dụng dùng để ghi chú.

Bộ lịch này còn thực sự hữu ích với đại chúng khi đăng cả lịch canh nông phục vụ sản xuất nông nghiệp, giải thích 24 tiết khí, các lễ hội dân gian ba miền Bắc - Trung - Nam, châm ngôn mang tính giáo dục và văn học .

Trong hoàn cảnh kinh tế hiện nay, thì điều mà người tiêu dùng quan tâm nhất chưa hẳn là chất lượng của lịch block mà mối quan tâm hàng đầu của họ là giá bán ra. Qua công bố số lượng in các loại lịch của NXB Thể dục Thể thao và Cty cổ phần Thanh Xuân và về giá bán ra (lịch trung 2 màu giá từ 9.000 - 17.000 đồng; lịch trung đại 20x30cm - 150.000 đồng; lịch đại 26x36cm - 220.000 đồng và cực đại 30x40cm là 250.000 đồng) thì có thể thấy so với các năm trước thì không có biến động về giá nhưng tiện dụng về sử dụng và quyền lợi của người tiêu dùng được nâng lên.

Chấm dứt độc quyền xuất bản lịch Block 2007




Cục Xuất bản đã dự báo nhu cầu lịch block vụ 2007 khoảng 14,45 - 16 triệu bản. Cục này cũng đã tổng hợp số lượng và chủng loại theo từng thời điểm và thông báo công khai để các NXB biết và tự điều chỉnh. Ông Lý Bá Toàn - Cục phó Cục Xuất bản cho biết, Cục Xuất bản sẵn sàng cấp giấy phép in đến 20 triệu block.

Theo các chuyên gia, việc in lịch block trong những năm qua được coi là "độc quyền" của một số nhà xuất bản, đã không tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh. Hành động của NXB Đại học quốc gia TP HCM tách ra xuất bản riêng gây nên tình trạng ế thừa vụ lịch 2006 mặc dù bị chỉ trích nhưng không bị truy cứu trách nhiệm vì họ đã làm đúng theo Văn bản số 1187/HD-BVHTT Hướng dẫn việc xuất bản và quản lý lịch năm 2005 của Bộ Văn hoá Thông tin ban hành ngày 8/4/2005.

Cục Xuất bản - Bộ Văn hoá Thông tin mới đây cũ

Theo thống kê sau vụ lịch 2006, lịch block tồn kho của Tổng Cty phát hành sách VN là 245.000 cuốn, tương đương 3 tỷ đồng. Lượng tồn kho của NXB Đại học quốc gia TP HCM cũng khoảng 100.000 cuốn, tương đương gần 2 tỷ đồng. Xấp xỉ 5 tỷ đồng mất trắng, khoảng 345.000 block lịch trở thành giấy vụn. Đây được đánh giá là một thực tế chưa từng có trong lịch sử ngành xuất bản và phát hành.

ng đã ban hành Văn bản số 643/XB-QLXB ngày 14/4/2006, trong đó khẳng định lại nội dung kiên quyết loại bỏ cơ chế độc quyền trong sản xuất lịch block.

Theo ông Lý Bá Toàn, cơ chế độc quyền hoàn toàn bị loại bỏ. Việc phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị xuất bản, in, phát hành lịch... nhằm mục đích nâng cao chất lượng, cải tiến nội dung và cách trình bày để tạo ra thị trường lịch đa dạng về chủng loại, hấp dẫn về mẫu mã, phù hợp với bản sắc văn hoá dân tộc và tiện sử dụng, giảm chi phí và hạ giá thành... Theo đó, các NXB hoàn toàn có thể chủ động đăng ký số lượng in, chủ đề mẫu mã, tự cân đối sản xuất theo nhu cầu thị trường, chủ động định giá bán lẻ, tự quy định chiết khấu phát hành phí, được tổ chức đấu thầu in hoặc chọn cơ sở in...

Theo Cục Xuất bản - Bộ Văn hoá Thông tin, đến nay đã có 36 NXB trong cả nước đăng ký sản xuất lịch block năm 2007, giảm 12 NXB so với vụ lịch năm 2006. Tuy nhiên lượng đăng ký đã đạt mức gần 110 triệu bản. Nhiều dư luận lo ngại tình trạng khủng hoảng thừa, gây lãng phí cho xã hội lại tái diễn. Tuy vậy, các nhà quản lý lại khẳng định sẽ không có tình trạng khủng hoảng thừa. Việc có nhiều NXB đăng ký với lượng lớn lịch block là do công việc này có tính đặc thù hơn so với phát hành sách, chỉ làm trong thời gian ngắn, thu hồi vốn nhanh và cũng có lợi nhuận nhất định. Hơn nữa, việc các NXB đăng ký với số lượng lớn cũng có thể là một hoạt động gây loạn thông tin cho các đối thủ cạnh tranh trong bối cảnh bắt đầu có sự cạnh tranh nhằm tìm thêm cho mình cơ hội làm ăn từ vụ lịch này. Ông Toàn cũng khẳng định giữa con số đăng ký với số lượng sản xuất thực tế khác xa nhau. Thực tế, các năm trước cũng có tình trạng đăng ký tràn lan nhưng sản xuất chỉ dừng lại con số mười mấy triệu cuốn. Hơn nữa, khi các NXB bắt đầu phải "tự bơi" trong thị trường lịch thì họ cũng phải tính toán nên sẽ không có trường hợp sản xuất tràn lan.

GIỚI THIỆU BỘ LỊCH MỚI

Mỗi độ xuân về, dường như nhiều quốc gia trên thế giới đều có một nét đặc trưng chung cho mùa Xuân, đó là tờ lịch mới ở mỗi gia đình. Nhìn vào tờ lịch mới, nhất là mỗi gia đình Việt Nam, ngoài cảm giác lâng lâng do sắc thái Xuân mang lại, bên cạnh đó, một món quà Xuân không thể thiếu chính là những hình ảnh sinh động được biểu hiện trên mỗi tờ lịch trang hoàng trong một căn phòng, chúng ta cảm thấy mình được thư giãn hẳn ra. Do đó tính thẩm mỹ trên mỗi tờ lịch là đều tất yếu quyết định cho giá trị của nó. Người Việt Nam còn chú trọng đến tờ lịch đầu Xuân ở mỗi gia đình nó có mang lại cảm giác hạnh phúc an vui cho gia đình đó trong năm hay không. Cho nên khi đối diện trước nhiều kiểu mẫu lịch mới chúng ta thường hay phân vân lưỡng lự trước vẻ đẹp muôn màu muôn vẻ khi phải chọn một mẫu lịch nào đó cho vừa ý mình.

Nhờ sự hưởng ứng nhiệt tình của chư tôn đức Tăng Ni, quí Phật tử xa gần, các công ty chọn làm quà tặng cũng như khách hàng trong và ngoài nước đã hết lòng ủng hộ cho hai mẫu lịch hình ảnh chú tiểu với hai chủ đề: THẢNH THƠIAN LẠC năm Giáp Thân.

Năm nay, chư tăng chùa Giác Ngộ tiếp tục thực hiện hai mẫu lịch mới với chủ đề: VỀ NGUỒN PHÁP LỮ, ngoài ra, chùa cũng còn thực hiện thêm một bộ lịch bàn với chủ đề: TUỔI THƠ hầu phục vụ cho chư tôn đức Tăng Ni, quí Phật tử và khách hàng gần xa. Nội dung của các bộ lịch này mang nhiều sắc thái mới, hình ảnh đa dạng được ẩn hiện trên nếp sinh hoạt của các chú tiểu Việt Nam, Úc, Mỹ, ... là sự hội tụ văn hóa truyền thống cùng với nét sinh hoạt đầy đạo vị giải thoát của người con Phật nương nơi cửa thiền qua các chủ đề như : Thoát Tục, Với Tay, Bí Bầu, Sen Tâm, Pháp Lữ .... bằng những lời thơ minh họa thật thiền vị, mang ý nghĩa thánh thiện thanh cao, là lẽ sống hướng thượng, buông xả mọi khổ đau mệt nhọc trong cuộc đời ồn náo này. Chẳng hạn, chủ đề Với Tay được minh họa qua hai câu tho:

"Với tay khắp tận càn khôn,

Đạo tâm rộng mở, tâm hồn thảnh thơi"

(Thơ Thích Nhật từ; thư pháp Song Nguyên).

Hay Với chủ đề Chăm Sóc:

"Vườn tâm chăm sóc không ngơi,

Nở hoa tuệ giác giữa đời khổ đau".

(Thơ Thích Nhật từ; thư pháp Giang Phong).

Những chủ đề khác nhau, được thể hiện đặc sắc qua những hình ảnh anh nhi, bộc lộ một sắc thái lạc quan, yêu đời, ngây thơ, tinh ngịch của một trẻ thơ hồn nhiên trong trắng:

Pháp lữ

"Tình pháp lữ, hạnh anh nhi,

Nụ thiền thanh thoát, còn gì khổ đau".

(Thơ Thích Nhật Từ; thư pháp ThíchTâm Bửu).

Từ những vườn Xuân tươi thắm toát lên những tia nắng ấm mùa Xuân tô điểm cho trang lịch đậm đà hương vị đồng quê của quê hương, triết lý giải thoát, an nhiên giữa dòng đời của nhà Phật còn được gói gém trong những vần thơ mộc mạc, nhẹ nhàng nhưng thật ý vị sâu sắc:

Nhìn đ?i

"Nhìn đời bằng mắt tuệ tri,

Vô thường, vô ngã có gì bận tâm".

(Thơ Thích Nhật Từ, thư pháp Thích Phước Huệ).

Hay bằng chủ đề Vô Cầu cũng phản ánh được nếp sống tự tại giải thoát của của người tu tập tỉnh thức:

"Say trong men rượu Bồ đề,

Tâm liền vượt thoát cơn mê nhiều đời",

(Thơ Thích Nhật Từ; thư pháp Vi Trần).

Đó là một vài hình ảnh biểu trưng được thể hiện qua những chủ đề khác nhau trên một bô lịch mà chúng tôi muốn giới thiệu cùng quí đọc giả. Trong hai bộ lịch mới này, mỗi bộ gồm bảy tờ mười bốn mặt (mặt bìa và mặt cuối tổng hợp tất cả nội dung), bằng giấy Bifltol định lượng 200, khổ 33x70, lò xo xoắn.

Ban thực hiện sẽ phát hành bộ lịch này vào đầu tháng mười năm 2004. Thiết nghĩ, đây là món quà không thể thiếu vào mỗi dịp Xuân về, xin được hân hạnh giới thiệu cùng chư tôn đức Tăng Ni, quí Phật tử, các đại lý, các công ty và khách hàng xa gần. Mong được sự ủng hộ nhiệt tình của quí liệt vị.

Kính chúc chư tôn đức và quí liệt vị bước sang năm mới, Ất Dậu, được thân tâm an lạc, Phật sự viên thành, sở nguyện tùy tâm, kiết tường như ý.

Chủ Nhật, 21 tháng 10, 2007

Chợ Tết quê tôi


Chợ Tết không chỉ là nơi mua bán hàng hoá, còn là nơi giao lưu tình cảm, là nét đẹp của một vùng văn hóa. Tết Đinh Hợi càng đến gần, tôi càng nhớ về chợ Tết quê tôi...

Tuy đã đi nhiều nơi, đến nhiều chợ nhưng tôi vẫn thích ngắm chợ quê mình. Chợ quê tuy nghèo về hàng hoá nhưng đó còn là nơi gặp gỡ bạn bè, người thân. Anh em tôi lâu ngày mới về quê một lần, cứ vừa mới xuống xe, hoặc cùng lắm sáng hôm sau phải ra ngay ngoài chợ. Thôi thì sản vật có gì, nhiều ít thế nào cứ ra chợ khắc biết. Ngoài cái thú được gặp bạn bè, còn biết được quê mình đổi thay thế nào. Thấy chợ tấp nập là đủ yên tâm.

Làng Phương Khê quê tôi thuộc làng cổ. Tìm trong gia phả của các dòng họ, làng tồn tại hơn năm, sáu trăm năm, chỉ sau khi các vua nhà Lê dựng nghiệp. Quê tôi thuộc vùng đất mà tướng Nguyễn Chích đứng lên tụ nghĩa, trước khi theo Lê Lợi. Dãy núi Vàng hiện nay chính là căn cứ của ông. Những người đầu tiên khai phá thành lập làng là ông Hà Thiệu, Hà Thọ từ đất vua Lê xuống lập nghiệp. Chợ có từ bao giờ cũng không ai nhớ. Mẹ tôi kể khi còn trẻ chợ đã tấp nập lắm rồi. Cả một vùng mới chỉ có cái chợ của làng tôi, và mẹ cũng có một quầy trong chợ bán đủ thứ.

Ngày tôi còn bé, mỗi khi đi học đều phải qua chợ. Thường thì mẹ giúi vào tay những mẩu kẹo giòn tan. Chợ họp ở gần phủ nên gọi là chợ Phủ. Phủ thờ ông Nguyễn Hiệu là người của làng, học giỏi, đỗ cao, có tên trong bia đá Quốc Tử Giám. Ông làm đến chức Tể tướng trong triều vua Lê. Khi chết thi hài được mang về quê an táng, được vua cấp tiền xây dựng đền thờ và được phong Đại Vương.

Soạn: HA 1028755 gửi đến 996 để nhận ảnh này
Thành nhà Hồ (Thanh hoá) - một địa điểm viếng thăm ngày Tết.

Chúng tôi ngày bé thường trèo lên hai ông voi to tướng đặt trước cửa Phủ. Chợ họp hàng ngày. Các xã xung quanh kéo về đông lắm. Làng Nga (Tiến Nông) nổi tiếng với những sản phẩm của rừng cò. Họ mang những chú cò đi bán, thôi thì đủ loại: nào cò trắng, cò lửa, cò bợ… mới ra ràng và cả những rổ trứng cò trắng muốt. Cho đến bây giờ, ở cả vùng này có lẽ duy nhất còn lại vườn cò Tiến Nông. Bây giờ người dân bảo vệ cò kỹ lắm, bảo vệ sinh thái mà.

Những vùng xung quanh nhiều sản vật của núi rừng cũng đều mang xuống chợ: Măng (măng giang, măng luồng, măng tre, măng nứa), trám, gà, lợn lửng… Măng chua mà nấu với thịt cò thì ngon tuyệt. Sau này vì chống mê tín người ta phá Phủ, phá luôn cả chợ.

Tôi còn nhớ mấy con voi to tướng bị đập ra nung vôi như thế nào.

Dạo ấy quê tôi là nơi đi đầu trong phong trào “chống mê tín” nên nghè, phủ, đình đều phải phá tuốt. Khu chợ biến thành trại chăn nuôi của xã. Những hàng cây trong chợ rất đẹp, to đến mấy người ôm, thế mà cũng bị chặt hạ. Ngay cái đình làng, có những cột gỗ lim hai người ôm mới hết, theo phong trào cũng dỡ luôn. Chợ không còn nơi họp nên tạm bợ bên đường, từ đó thành heo hắt. Mỗi khi về quê, nhìn khu chợ sầm uất ngày xưa nay trở thành đồng hoang mà nuối tiếc.

Bây giờ quê tôi đã lập lại chợ, tuy có nhộn nhịp nhưng không bằng cái ngày xưa ấy.

Quê thuần nông nên sản vật cũng bắt đầu từ hạt gạo mà ra. Ngày trước nhiều loại bánh chế biến công phu, thì nay cùng với nền kinh tế thị trường, người nhà nông cũng chế biến cầu kỳ để thu hút khách. Nhiều nhất hiện nay vẫn là các loại bánh chế biến nhanh như: bánh đa, bánh đúc, bánh lá, bánh chưng, bánh dày, bánh rán, bánh mật, bánh gai. Rượu thì đủ loại, trong chợ, chỗ nào cũng thấy bày bán.

Quê tôi rượu không nổi tiếng, nhưng được cái nấu bằng gạo nên uống rất êm, không nhức đầu. Người dân nấu rượu không mong lời lãi mà lấy bã để chăn nuôi. Bây giờ các quán ăn mọc nhiều, người ăn tấp nập hơn.

Soạn: HA 1029539 gửi đến 996 để nhận ảnh này
Ông đồ ngày tết (ảnh tư liệu)

Những phiên chợ Tết cuối năm ngày trước rất nhiều màu sắc. Những hàng bán tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, những câu đối đỏ bày khắp chợ trông sao mà rực rỡ thế. Người quê tôi, ngoài đi chợ mua sắm các đồ ăn thức uống không quên mua vài đôi câu đối, mấy bức tranh tết. Những chú gà, chú lợn mủm mĩm đủ màu sắc. Rồi những bức tranh dân gian lũ trẻ con đã biết gì nhiều nhưng vẫn đòi mẹ mua: cá chép trông trăng, tứ bình, đám cưới chuột, hứng dừa…

Chúng tôi hay la cà ở những hàng bán tò he, bán pháo. Trên tay người nghệ nhân, những bông hoa, con chim, con cá, Quan Vân Trường, hoặc tuỳ theo yêu cầu, một lúc đã hiện lên cứ y như chuyện cổ tích thần thông biến hoá.

Háo hức nhất vẫn là được mẹ dẫn đi mua sắm quần áo mặc Tết. Một bộ quần áo có khi mặc được vài năm. Xong mấy ngày Tết là gấp để dành. Có lần lâu không nhìn đến, Tết lấy ra chuột đã cắn tan tành.

Chợ Tết đặc sắc nhất vẫn là hàng hoa trái. Cam vàng óng từ Sim đem xuống. Phật thủ, bưởi từ vùng núi Vân Sơn đưa về. Những buồng cau trĩu quả, những giỏ cam, quýt chen lẫn với những nải chuối xanh. Lá chuối, lá dong xanh mướt được xếp ngay ngắn, đó cũng là món hàng bán chạy nhất. Lũ gà, vịt nằm ngơ ngác, miệng kêu chí chóe, cọ quậy mỗi khi có người đến "thăm". Hàng bánh mứt thì khỏi phải nói, rất phong phú. Rồi tiếng pháo nổ, mùi hương thơm lựng, quấn quít như níu chân những người đi chợ.

Từ chợ, những câu đối, những bức tranh, những thứ quả và những cành hoa sắc hồng, sắc tím theo chân mọi người về khắp nẻo xóm thôn, cứ như những dòng suối nhỏ mang hương hoa đi rải khắp muôn nơi .

Trước kia, thường một vài nhà chung đụng nhau, nhắm sẵn một chú lợn để ăn Tết. Thường thì là loại lợn chậm lớn, thịt sẽ nhiều nạc, và cỗ lòng sẽ ngon. Những bữa cơm cuối năm có được món lòng lợn đã là sang lắm.

Ngày nay tất cả đều ra chợ mua sắm. Có cả một đội quân chuyên làm thịt lợn, muốn mua gì đều có. Mua sắm các mặt hàng Tết cũng vậy, chỉ cần ra chợ mấy chục phút là đủ.

Bây giờ ở xa, mỗi khi nhớ quê, lại nhớ về chợ Tết, nhớ những hàng tranh, câu đối, những hàng lá dong xanh mướt và những cô sơn nữ đôi má hồng phảng phất chút hoa của núi rừng.

Tết này quê tôi sẽ có thêm những cành đào đỏ thắm, những cây quất vàng rộm, nhưng chắc không thiếu những câu đối và mấy cành hoa giấy người dân mua về để bày lên trang trí bàn thờ ngày Tết. Tôi có cô bạn nhà trồng hoa Hải Đường, ngày trước cứ Tết đến thế nào cô cũng biếu một cành. Bây giờ người dân cũng đem đi bán.

Ôi cái màu Hải Đường đỏ rực, cái màu xanh của lá dong lá chuối và câu đối đỏ sao mà đẹp vậy, làm sáng lên cả một vùng chợ Tết quê tôi.


Chợ Tết không thể thiếu hoa.


Có thể nói rằng chợ hoa Tết của người Việt ở Melbourne khá đặc biệt bởi không có những cây quất cảnh, những cành đào bích xứ Bắc hoặc chậu mai vàng phương Nam - những loại hoa vốn đã là đặc trưng của mùa xuân đất Việt. Tuy nhiên không vì thế mà làm mất đi hương sắc ngày Tết cổ truyền.

Bước chân vào cổng chợ khách hàng đã cảm thấy không khí Tết rộn rã bởi những chậu hoa đủ màu đang khoe sắc. Mặt hàng hoa rất đa dạng về chủng loại và giá cả cũng không chênh lệch nhiều so với những ngày bình thường. Mức giá trung bình của các loại hoa dao động từ 5-20 đô la Úc*/một bó, trong đó đắt tiền nhất là các loại hoa hồng và hoa ly. Hoa layơn (huệ màu) cũng được nhiều khách chọn mua bởi cành to, khoẻ, hoa lại đẹp và bền. Các loại hoa cúc có giá rẻ hơn lại rất được ưa chuộng để cắm trên bàn thờ thổ công và tổ tiên. Trong cái nắng đầu thu, những chậu hoa cúc vạn thọ vàng tươi làm cho không gian càng thêm phần rực rỡ.

Đa phần hoa ở đây được chuyển đến từ những vùng khác nhau của nước Úc. Hoa cúc chủ yếu do người Việt trồng bởi đặc tính dễ thích nghi với điều kiện nắng nóng của khí hậu Úc vào dịp cuối năm. Ngoài ra, những cành vạn niên thanh (hay còn gọi là cây phát lộc ở miền Bắc) cũng có sức tiêu thụ lớn. Giá chung của loại này từ 8-10 đô la Úc/1 cành. Khách hàng mua về có thể cắm trên bàn thờ quanh năm mà vẫn tươi tốt, thậm chí cây còn mọc thêm nhiều nhánh nhỏ, tượng trưng cho sự phát tài, phát lộc của gia chủ. Đặc trưng của hồn Việt còn được thấy qua những chậu tre, chậu trúc nhỏ xanh mướt được bày bán. Mức giá chung là 30-50 đô la Úc/1 chậu là người mua đã có được một góc quê hương thân thuộc ngay trong căn nhà của mình.

* 1AUD = 0,78 USD

ĐI CHỢ TẾT

Bản Sán Dìu xanh hơi khói lên

Sương ủ cành xuân, đất ẩm mềm

Hôm nay xuống chợ như đi hội

Khi chị cài hoa lên áo em!

Bản Sán Dìu bắn máy bay rơi!

Hôm nay đi chợ quên đường thôi!

Bốn bên thắt nút dây lưng tía

Ai cũng cùng em chia nỗi vui…

Một thoáng rồng lên núi ngậm tăm

Lăn lộn xông pha tính hướng tầm,

Công đi săn Mỹ như săn thú

Chửa bắn rơi xong, bụng chửa mừng!

Bản Sán Dìu thắng xong, trẻ quá!

Vồgn cải vàng hoe, tươi tắn lạ!

Em xuống triền núi dốc như say

Mùi cúc thơm khi nào không hay

Quay lại nhìn bóng mây Tam-đảo

Biết chị đang ngồi trực đổi phiên

Hôm nay chị đi chợ mua nhiều lắm

Chị ngóng lâu về đến phát ghen!

Nhưng vui chân quá, vui chân thế!

Chị ơi, thôi chị chẳng nên hờn.

Hôm nay đi chợ quên đường nhá!

Đánh Mỹ rồi, em lại trẻ con!...

Thứ Năm, 18 tháng 10, 2007

Tết nguyên đán có từ bao giờ?

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán, hay nói ngắn hơn là Tết có từ đời Ngũ Đế, Tam Vương.

Đời Tam Vương, nhà Hạ, chuộng mẫu đen, nên chọn tháng đầu năm, tức tháng Giêng, nhằm tháng Dần.

Nhà Thương, thích màu trắng, lấy tháng Sửu (con trâu), tháng chạp làm tháng đầu năm.

Qua nhà Chu (1050-256 trước công nguyên), ưa sắc đỏ, chọn tháng Tý (con chuột), tháng mười một làm tháng Tết.

Các vua chúa nói trên, theo ngày giờ, lúc mới tạo thiên lập địa: nghĩa là giờ Tý thì có trời, giờ Sửu thì có đất, giờ Dần sinh loài người mà đặt ra ngày tết khác nhau.

Đến đời Đông Chu, Khổng Phu Tử ra đời, đổi ngày tết vào một tháng nhất định: tháng Dần.

Mãi đến đời Tần (thế kỷ III trước Công nguyên), Tần Thủy Hoàng lại đổi qua tháng Hợi (con lợn), tức tháng Mười.

Cho đến khi nhà Hán trị vì, Hán Vũ Đế (140 trước Công nguyên) lại đặt ngày Tết vào tháng Dần (tức tháng Giêng) như đời nhà Hạ, và từ đó về sau, trải qua bao nhiêu thời đại, không còn nhà vua nào thay đổi về tháng Tết nữa.

Đến đời Đông Phương Sóc, ông cho rằng ngày tạo thiên lập địa có thêm giống Gà, ngày thứ hai có thêm Chó, ngày thứ ba có Lợn, ngày thứ tư sinh Dê, ngày thứ năm sinh Trâu, ngày thứ sáu sinh Ngựa, ngày thứ bảy sinh loại Người và ngày thứ tám mới sinh ra ngũ cốc.

Vì thế, ngày Tết thường được kể từ ngày mồng Một cho đến hết ngày mồng bảy.
* (Trích bài "Tết Nguyên Đán" của Nguyễn Đình Khang)

Tết Táo quân

Tết Táo quân vào ngày 23 tháng Chạp - người ta coi đây là ngày "vua bếp" lên chầu Trời để tâu lại việc bếp núc, làm ăn, cư xử của gia đình trong năm qua.

Cứ phiên chợ 23 tháng Chạp, mỗi gia đình thường mua 2 mũ ông Táo, 1 mũ bà Táo bẵng giấy và 3 con cá chép làm "ngựa" (chuyện cá chép hoá rồng) đế Táo quân lên chầu trời. Sau khi cúng trong bếp, mũ được đốt và cá chép được mang ra thả ở ao, hồ, sông...

Tết Trùng thập

Tết của các thầy thuốc. Theo sách Dước lễ thì ngày Mười tháng Mười (âm lịch), cây thuốc mới tụ được khí âm dương, mới kết được sắc tứ thời (Xuân-Hạ-Thu-Ðông) trở nên tốt nhất. Ở nông thôn Việt Nam, đến ngày đó người ta thường làm bánh dày, nấu chè kho để cúng gia tiên rồi đem biếu những người thân thuộc (chứ không mấy quan tâm đến cây thuốc, thầy thuốc).

Tết Trung thu

Trung thu là giữa mùa thu, Tết Trung Thu như tên gọi đến với chúng ta vào đúng giữa mùa thu tức là vào rằm tháng Tám âm lịch. Tết Trung Thu là tết của trẻ em.

Ngay từ đầu tháng, Tết đã được sửa soạn với những cỗ đèn muôn mầu sắc, muôn hình thù, với những bánh dẻo, bánh nướng mà ta gọi gồm là bánh trung thu, với những đồ chơi của trẻ em muôn hình vạn trạng, trong số đó đáng kể nhất của thời xưa là ông Tiến sĩ giấy.

Trẻ em đón tết có đèn xếp, đèn lồng, đèn ông sao, đèn con giống... sặc sỡ thắp sáng kéo nhau đi từng đoàn ca hát vui vẻ, tối tối cùng nhau đi nhởn nhơ ngoài đường, ngoài ngõ. Và khi rằm tới, có những đám múa sư tử với tiếng trống, tiếng thanh la thật náo nhiệt. Trong dịp này, để thưởng trăng có rất nhiều cuộc vui được bày ra. Người lớn có cuộc vui của người lớn, trẻ em có cuộc vui của trẻ em.

* Thi cỗ và thi đèn

Trong ngày Tết Trung Thu người ta bày cỗ với bánh trái hình mặt trăng, treo đèn kết hoa, nhảy múa ca hát, múa lân rất tưng bừng. Nhiều nơi có những cuộc thi cỗ, thi làm bánh của các bà các cô. Trẻ em có những cuộc rước đèn và nhiều nơi có mở cuộc thi đèn. Nhiều gia đình bày cỗ riêng cho trẻ em và trong mâm cỗ xưa thường có ông tiến sĩ giấy đặt ở nơi cao đẹp nhất, xung quanh là bánh trái hoa quả. Sau khi chơi cỗ trông trăng, các em cùng nhau phá cỗ, tức là ăn mâm cỗ lúc đã khuya.

* Hát Trống quân

Tết Trung Thu ở miền Bắc còn có tục hát trống quân. Ðôi bên nam nữ vừa hát đối đáp với nhau, vừa đánh nhịp vào một sợi dây gai hoặc dây thép căng trên một chiếc thùng rỗng, bật ra những tiếng "thình thùng thình" làm nhịp cho câu hát. Những câu hát vận (hát theo vần, theo ý) hoặc hát đố có khi có sẵn, có khi lúc hát mới ứng khẩu đặt ra. Cuộc đối đáp trong những buổi hát trống quân rất vui và nhiều khi gay go vì những câu đố hiểm hóc.

* Múa Sư tử (múa lân)

Vào dịp Tết Trung Thu có tục múa Sư tử còn gọi là múa Lân. Người ta thường múa Lân vào hai đêm 14 và 15. Ðám múa Lân thường gồm có một người đội chiếc đầu lân bằng giấy và múa những điệu bộ của con vật này theo nhịp trống. Ðầu lân có một đuôi dài bằng vải màu do một người cầm phất phất theo nhịp múa của lân. Ngoài ra còn có thanh la, não bạt, đèn màu, cờ ngũ sắc, có người cầm côn đi hộ vệ đầu lân... Ðám múa Lân đi trước, người lớn trẻ con đi theo sau. Trong những ngày này, tại các tư gia thường có treo giải thưởng bằng tiền ở trên cao cho con lân leo lên lấy.

Trẻ em thì thường rủ nhau múa Lân sớm hơn, ngay từ mùng 7 mùng 8 và để mua vui chứ không có mục đích lĩnh giải. Tuy nhiên có người yêu mến vẫn gọi các em thưởng cho tiền.

Tết Thanh Minh

* Thanh Minh

Là tiết thứ năm trong "nhị thập tứ khí" và đã được người phương Ðông coi là một lễ tiết hàng năm. Tiết Thanh Minh đến sau ngày Lập Xuân 45 ngày. Theo nghĩa đen, thanh là khí trong, còn minh là sáng sủa. Khi tiết Xuân Phân qua, những cơn mưa bụi của trời xuân đã hết, bầu trời trở nên quang đãng, sáng sủa là sang tiết Thanh Minh (thường bắt đầu trong tháng ba hoặc muộn lắm là đầu tháng tư âm lịch tuỳ từng năm).

* Tết Thanh Minh

Nhân ngày Thanh Minh, cũng như nhiều dân tộc Á Đông khác. Dân ta có tục đi viếng mộ gia tiên và làm lễ cúng gia tiên sau cuộc tảo mộ.

Lễ tảo mộ:
Tảo mộ chính là sửa sang ngôi mộ cho được sạch sẽ. Nhân ngày lễ Thanh Minh người ta mang theo cuốc xẻng để đắp lại nấm mồ cho to, rẫy hết cỏ dại và những cây hoang mọc trèo lên mộ có thể phạm tới hài cốt của người thân đã khuất. Sau đó cắm mấy nén hương, đốt vàng mã hoặc đặt thêm bó hoa dâng cho vong hồn người quá vãng. Bên cạnh những ngôi mộ được trông nom, săn sóc, còn có những ngôi mộ vô chủ, không người thăm viếng. Những người có lòng nhân đức không khỏi mủi lòng thường cắm một nén hương, đốt nắm vàng mã cho những ngôi mộ này. Tại các nơi tha ma mộ địa còn có lập một cái am để thờ chung những mồ mả vô chủ gọi là Am chúng sinh và mỗi cửa am có một bà đồng sớm tối đèn hương thờ phụng.Trong ngày tảo mộ, bãi tha ma vốn vắng lặng bỗng trở nên sầm uất. Mọi người đi tảo mộ đều vui vẻ và ăn vận rất chỉnh tề. Các ông già bà cả thì lo khấn vái nơi phần mộ. Thanh niên nam nữ cũng nhân dịp này mà phô sắc phô tài. Cả trẻ em cũng theo cha mẹ đi tảo mộ, trước là để biết dần những ngôi mộ của gia tiên, sau là bố mẹ muốn tập cho chúng sự kính trọng tổ tiên qua tục viếng mộ. Những người quanh năm đi làm ăn xa cũng thường trở về vào dịp này để tảo mộ gia tiên và xum họp với đại gia đình. Thường người ta đi tảo mộ từ sáng sớm cho đến gần trưa.

Tục lệ tảo mộ: Thường người ta đi tảo mộ vào tiết Thanh Minh trời quang mây tĩnh, và sau đó kính mời hương hồn tổ tiên về hưởng cỗ con cháu cúng trong dịp này. Nhưng cũng có nhiều nơi người ta tảo mộ vào dịp trước và sau ngày Tết. Nhiều làng thuộc tỉnh Hà Ðông ở vào vùng đất thấp, tới vụ nước, ruộng nương và cả bãi tha ma đều ngập nước, thì người ta đi tảo mộ vào đầu tháng chín, sau khi nước đã rút. Dù đi tảo mộ vào ngày nào thì việc thăm nom mồ mả tổ tiên cũng là việc hay. Nghĩ đến gia tiên tức là nghĩ đến gốc, tưởng đến nguồn.


Cúng lễ trong ngày Tết Thanh Minh: Tết Thanh Minh cũng là dịp để con cháu sửa lễ cúng gia tiên sau khi viếng mộ về. Cũng có nhà sửa lễ mang ra mộ cúng, nhưng đó chỉ là cúng riêng một ngôi mộ. Còn sau đó người ta vẫn cúng ở bàn thờ tổ tiên và khấn tất cả gia tiên nội ngoại về phối hưởng. Người ta thường cúng mặn trong ngày Thanh Minh, nghĩa là có làm cỗ, hoặc không làm cỗ thì cũng có đĩa xôi, con gà cùng với hương hoa, trà rượu, vàng mã. Và đồng thời với việc cúng tổ tiên cũng có cúng Thổ Công như trong mọi dịp.

hoadong.gif (6601 bytes) Tết Hàn Thực

Theo phong tục cổ truyền, ngày mồng 3 tháng 3 tức Tết Hàn Thực, ta làm bánh chay. Tết này có xuất xứ từ bên Trung Quốc, làm giỗ ông Giới Tử Thôi (một hiền sĩ thời Xuân Thu có công phò Tần Văn Công), bị chết cháy ở núi Ðiền Sơn. Cũng như ngày mùng năm tháng năm tết Ðoan Dương cũng xuất xứ bên Trung Quốc là giỗ ông Khuất Nguyên (đời Xuân Thu, thờ vua Sở Hoài Vuơng) gieo mình chết trôi ở sông Mịch La. Ðành rằng dân ta theo tục đó nhưng khi cúng chỉ cúng gia tiên nhà mình.

hoadong.gif (6601 bytes) Tết Ðoan Ngọ

Ở nước ta, tết Đoan Ngọ được coi trọng và xếp vào hàng thứ hai sau Tết Nguyên Ðán. Vì vậy các cụ thường nói "Mồng 5 ngày Tết". Học trò tết thầy, con rể tết bố mẹ vợ... quanh năm cũng chỉ tập vào hai lễ Tết đó.

Tết Ðoan Dương còn nhiều tục truyền đến nay; Sáng sớm cho trẻ ăn hoa quả, rượu nếp, trứng luộc, bôi hồng hoàng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Người lớn thì giết sâu bọ bằng uống rượu hoặc ăn rượu nếp. Trẻ em giết sâu bọ xong khi còn ngồi trên giường, rồi rửa mặt mũi, chân tay xong bắt đầu nhuộm móng tay, móng chân, đeo chỉ ngũ sắc. Em gái đến độ tuổi xâu lỗ tai cũng chọn ngày này mà xâu. Vì là đoan ngọ nên cúng gia tiên phải cúng vào giờ ngọ. Tục hái thuốc mùng năm cũng bắt đầu vào giờ ngọ, đó là giờ có dương khí tốt nhất trong cả năm, lá cây có thu hái được trong giờ đó có tác dụng chữa bệnh tốt, nhất là các chứng ngoại cảm, các chứng âm hư. Người ta hái bất kỳ loại lá gì có sẵn trong vườn, trong vùng, miễn sao đủ trăm loại, nhưng các loại có độc chẳng hạn lá ngón, cà độc dược, lá sắn... chẳng dám hái.

Người Dân Không Còn Để Ý Đến Tết Đoan Ngọ "Mùng 5 Tháng 5" Nữa

  • VNN
    Ðưa lên lenduong.net
    ngày 5/06/2003

(Sài Gòn - VNN) Theo báo trong nước, sáng qua 4/6/2003, hầu hết các sạp bán hàng cho ngày "giết sâu bọ" ở Sài Gòn đều không thu hút nhiều khách. Không khí ở Hà Nội tuy sôi động hơn, nhưng chủ yếu người dân chỉ mua cho có lệ mà không chú trọng đến ý nghĩa của ngày này.

Tại các chợ đầu mối ở Sài Gòn, 3 mặt hàng chính: bánh ú tro, cơm rượu, và trái cây đều ứ đọng bán không hết hàng dù chợ đã mở từ chiều hôm trước (mùng 4 tháng 5 âm lịch).

Theo giới thương buôn chợ Bến Thành, trái cây năm nay về rất nhiều, giá rẻ mà lại bán không được. Một số loại như vải, táo, xoài giá chỉ còn bằng 2/3 so với cùng kỳ năm ngoái. Vải chỉ còn 10.000 đồng/kg, táo: 18.000 đồng, xoài cát loại 1: 12.000 đồng. "Tết mọi năm giới thương buôn bán vài trăm ký mỗi loại là ít nhưng bây giờ chỉ được hơn 100. Vậy mà còn phải bán đại để lấy lại vốn.

Rượu nếp cũng không còn được ưa chuộng. Từ hai năm nay người ta chẳng còn mua cơm rượu với số lượng nhiều nữa. Năm nay giới thương buôn loại này làm ít, chỉ hơn 100 cân nếp, vừa đủ bán, "chứ không thì cả nhà phải ăn trừ cơm".

Tại chợ Hoà Bình, quận 5, bánh ú tro, mặt hàng chính tại đây cũng chịu chung số phận. Người mua đã biến đi đâu hết. Bình thường đến 10g sáng mùng 5, không còn bánh để bán. "Hiện tại sắp tới giờ cúng rồi mà bánh vẫn còn đầy trên mâm".

Riêng tại khu vực người Hoa như Phùng Hưng (quận 5), Chợ Thiếc (quận 1, bánh lá chạn (loại bánh bột nếp bọc trứng vịt muối, lạc, thịt mỡ) thường đem cúng trong ngày lễ này, thì lại không đủ hàng để bán.

Người dân Hà Nội thường cúng Tết Đoan Ngọ vào buổi sáng, và đồ cúng cũng đơn giản hơn. Ngay từ sáng sớm, các chợ lớn như Hàng Bè, chợ Hôm tấp nập người mua. Vải, mận được bán khá chạy nhưng giá vẫn giữ nguyên như thường ngày chỉ từ 5.000 đồng đến 6.000 đồng/kg vải hoặc mận. Các loại trái cây khác cũng tiêu thụ mạnh hơn thường ngày như xoài cát giá 25.000 đồng/kg, dưa hấu 5.000 đồng/kg.

Thời xưa, Tết Đoan Ngọ được xếp vào hàng thứ hai sau Tết Nguyên Đán, vì vậy các cụ thường nói "Mồng 5 ngày Tết". Hiện nay, ở một số địa phương còn nhiều tục lưu truyền như sáng sớm cho trẻ ăn hoa quả, rượu nếp, trứng luộc, bôi hồng hoàng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Người lớn thì giết sâu bọ bằng cách uống rượu (hòa ít tam thần đơn) hoặc ăn rượu nếp. Vì là Đoan Ngọ nên phải cúng vào giờ ngọ (12 giờ trưa). Trong đồ cúng Tết Đoan Ngọ của người Hà thành có thể thiếu hoa quả nhưng rượu nếp thì không. Ngay từ hôm trước, trên các đường phố xuất hiện nhiều hàng rượu nếp rong với giá 7.000 đồng/kg nhưng không được các bà các cô chuộng lắm vì chất lượng không cao. Hàng rượu nếp ở chợ Hàng Bè và chợ Hôm trong sáng qua luôn đắt khách với giá 8.000 đồng/kg, loại hảo hạng là 10.000 đồng/kg. Một chủ hàng ở chợ Hôm cho biết, chỉ trong buổi sáng, bà bán được 10 kg rượu nếp. Tuy nhiên, hầu hết giới trẻ không biết đến Tết Đoan Ngọ mà chỉ những người có tuổi mới nhớ đến ngày này.

Tết Thượng Nguyên
(Tết Nguyên Tiêu)

Tết Thượng nguyên (tết nguyên tiêu) vào đúng Rằm tháng Giêng - ngày trăng tròn đầu tiên của năm. Tết này phần lớn tổ chức tại chùa chiền, vì Rằm tháng Giêng còn là ngày vía của Phật tổ. Thành ngữ "Lễ Phật quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" xuất phát từ đó. Sau khi đi chùa mọi người về nhà họp mặt cúng gia tiên và ăn cỗ.

Tết Trung Nguyên
(Rằm tháng bảy)

Rằm tháng Bảy theo tín ngưỡng là ngày xá tội vong nhân, nghĩa là bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ ngày hôm đó đều được tha tội. Bởi vậy trên dương thế mọi gia đình đều làm cỗ bàn, đốt vàng mã cúng gia tiên và đồng thời cúng những linh hồn bơ vơ không được ai chăm sóc. Người ta cũng thả chim lên trời, thả cá xuống sông, để làm điều phúc đức.

* Tục cúng cháo
Xưa, tại các cầu quán, đình chùa, đều có tổ chức "cúng cháo" để cúng các cô hồn không ai cúng giỗ. Các tư gia, ngoài lễ cúng Thổ Công, cúng gia tiên cũng có cúng cháo cho các cô hồn. Họ bày cúng ở trước cửa nhà. Ðồ lễ đặt trên một cái mẹt thường gồm có cháo hoa, những nắm cơm nhỏ, hoa quả, bánh bỏng, trầu cau, xôi chè cùng với đồ mã, vàng hương. Mọi người tin rằng các cô hồn những cô nhi yểu vong, những người chết đường chết chợ, những người chết không ai biết, không ai cúng giỗ sẽ đến hưởng lễ cúng làm phúc trong ngày "xá tội vong nhân" này.

trungnguyen3.gif (13788 bytes)

Lễ cúng tại đình, chùa, cầu , quán, tổ chức có quy mô hơn. Ở những nơi này, cháo được múc ra những bồ đài lá mít cắm ở hai bên đường trước lễ đài. Ðồ mã cùng trái cây và đồ lễ cũng nhiều hơn. Ngoài ra còn có một nồi cháo lớn. Khi cúng lễ xong những người nghèo đem liễn tới xin cháo, các mục đồng và trẻ con xô nhau vào cướp những hoa quả, bánh trái, tục gọi là cướp cháo. Những vàng mã được đem hoá và có khi có tụng kinh để cầu siêu độ cho những vong hồn vô thừa tự.

* Tục đốt mã
trungnguyen1gif.gif (16170 bytes)Tục đốt mã từ bên Trung Hoa truyền sang ta. Nguyên đời xưa dùng đồ bạch ngọc để cúng tế. Ðời sau, vì bạch ngọc đắt và hiếm, người ta dùng tiền để thế cho bạch ngọc. Những tiền này cúng xong đều bỏ đi, rất phí tổn. Trước sự phí phạm này, vua Huyền Tôn nhà Ðường ra lệnh dùng tiền giấy thay cho tiền thật.

Những thoi vàng, thoi bạc giấy được cúng thay cho vàng bạc thật, những hình đồng tiền vẽ trên giấy được cúng thay cho tiền quan. Ðến đời vua Ðường Thế Tôn, quan Từ tế sứ, lo việc tế tự là Vương Dữ, đã cho cúng toàn tiền giấy rồi đốt đi. Về sau, từ đời Ngũ Ðại, có thêm tục cúng quần áo, mũ và đồ dùng bằng giấy. Ta theo ảnh hưởng đó, cũng có tục đốt mã.

Tết Hạ Nguyên
(Tết cơm mới)

Tết Hạ nguyên vào Rằm hay mồng Một tháng Mười. ở nông thôn, Tết này được tổ chức rất lớn vì đây là dịp nấu cơm gạo mới của vụ vừa xong - trước là để cúng tổ tiên, sau để thưởng công cầy cấy.