|
Một cuốn lịch năm 2008 được làm từ vàng ròng vừa mới ra mắt tại một cửa hàng kim hoàn Tanaka Kikinzoku Jewelry K.K. ở khu phố Ginza,
Công ty vàng bạc đá quý Tanaka Kikinzoku sẽ bắt đầu nhận các đơn đặt hàng làm những cuốn lịch xa xỉ này từ hôm nay (19/10/2007). Giá cho mỗi tấm lịch là 257.000 đô la Mỹ, cao hơn nhiều so với mức giá của cuốn lịch năm 2007 - 171.000 đô la.
Lịch tranh sơn mài mới
Một số bloc lịch đã được đưa ra thị trường với sức tiêu thụ chậm. Song người bán đã đe là chỉ một tháng nữa sẽ không đủ hàng để bán.
Từ tháng 9, lịch bloc đủ các chủng loại, kích cỡ, mẫu mã đã xuất hiện trên các quầy trưng bày của các cửa hàng, đại lý phát hành ở TP HCM.
Giá lịch 2008 đang ở mức trung bình một bloc lịch đại giá từ 80.000 đến 90.000 đồng, các loại lớn hơn nữa từ 110.000 đến 230.000 đồng. Giá lịch bloc tiểu khoảng 4.000 đồng, bloc trung 8.000 đồng, trung màu 18.000 đồng.
Các khu bán lịch bloc tập trung như Nguyễn Thị Minh Khai, Đinh Tiên Hoàng, Trần Hưng Đạo… đủ kích cỡ, chủng loại, mẫu mã khoe sắc. Giá không tăng so năm ngoái nhưng chất lượng thì trội hơn.
Một số cửa hàng bán quá ít mẫu mã đến nỗi người mua thắc mắc vì không đủ để lựa chọn hàng ưng ý. Tại hiệu sách Thuận Hóa trên đường Đinh Tiên Hoàng, quận 1, nhân viên bán hàng phân bua: "Quá nhiều mẫu mã chỉ thêm rối, khách hàng khó đưa ra quyết định dứt khoát".
Để bán chạy hàng, một số chủ cửa hàng đã tổ chức một đợt tuyển chọn trước, chỉ lấy về những mẫu đẹp, chất lượng thật sự tốt.
Chủ một cửa hàng cho biết, chính nhu cầu của thị trường này sẽ thúc sau lưng các nhà sản xuất lịch bloc phải không ngừng cạnh tranh bằng cách cải tiến cả hình thức lẫn nội dung.
Mùa lịch 2008 là năm thứ hai chính thức thực hiện việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất lịch bloc, kinh doanh theo hình thức xã hội hóa.
So với năm đầu tiên còn nhiều bỡ ngỡ thì lần này, số nhà xuất bản tham gia thị trường ít hơn, nhưng quyết tâm cạnh tranh thì rất cao. Ước năm nay có khoảng 30 nhà làm lịch bloc trong cả nước, sản xuất khoảng 15 triệu bloc lịch các loại.
Đại diện các nhà xuất bản cho hay, khi giá gần bằng nhau thì khâu thiết kế, cải tiến mẫu mã là yếu tố cạnh tranh giữa các nhà làm lịch.
Năm nay, nhiều nhà tung ra mẫu lịch loại đại, cực đại, siêu cực đại có miếng treo tường làm bằng sơn mài (thay vì làm bằng giấy carton như các năm trước) nhìn khá bắt mắt và tăng tính sang trọng.
Hệ thống phát hành cực kỳ quan trọng nếu muốn đưa lịch vào thị trường, đến tay người tiêu dùng. Do đó các nhà cũng đang đua nhau đưa ra mức chiết khấu hấp dẫn nhất.
Mới đây, hơn 20 nhà xuất bản đã phải ngồi lại với nhau để bàn chuyện thống nhất mức hoa hồng cho đại lý phát hành. Mức chiết khấu trần được quy định là 45%.
Tuy nhiên theo giới xuất bản thì chuyện thống nhất này là không tưởng trong thị trường mở hiện nay. Hiện nay, chiết khấu phát hành của một số nhà xuất bản đang ở mức ngất ngưởng 54%.
Giám đốc Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TPHCM Huỳnh Bá Lân cho rằng, hai năm sau ngày thực hiện việc xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất lịch bloc, bài toán chiết khấu phát hành lại càng tỏ ra… nan giải hơn bao giờ hết.
Ông Lân cho rằng, đến một lúc nào đó thương hiệu của nhà xuất bản và đơn vị phát hành lịch bloc sẽ quyết định sự lựa chọn của người tiêu dùng.
Bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ cũng khẳng định, nhà sản xuất nào chú trọng đến chất lượng sản phẩm, chịu đầu tư cải tiến mẫu mã sẽ đứng vững được trên thị trường.
Phó Cục trưởng Xuất bản Lý Bá Toàn cũng cho rằng, quyết định tham gia thị trường lịch bloc của nhà xuất bản, mức chiết khấu hay cạnh tranh khốc liệt là chuyện hết sức bình thường khi áp dụng cơ chế mở.
“Các NXB không muốn đầu tư sớm. Người tiêu dùng cũng không mua sớm” - ông Vũ Đình Hoà, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Văn hoá Văn Lang giải thích cho sự bình lặng của thị trường lịch năm nay.
Nguyên nhân là do thực trạng của lịch 2007 đã khiến nhiều doanh nghiệp tư nhân “rút lui” khỏi thị trường năm nay. Năm 2007 là năm đầu tiên áp dụng cơ chế xã hội hoá xuất bản lịch khiến quá nhiều DNTN đầu tư vào lĩnh vực này và hậu quả là lịch ế trầm trọng (xuất bản 56 triệu bloc lịch trong khi Việt Nam chỉ có 26 triệu hộ gia đình).
Ông Hoà cho biết: “Thị trường lịch khi vào cơ chế xã hội hoá đang cạnh tranh rất khốc liệt. Vì vậy, ngoài việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, các NXB còn phải quan tâm tới việc chiết khấu lớn cho các đại lý”.
Được biết, các nhà xuất bản đã ngồi lại với nhau thống nhất mức chiết khấu cho đại lý phát hành. Con số đưa ra cuối cùng là 45% nhưng hiện nay nhiều NXB đã phóng khoáng chi hẳn 54%.
“Nhìn chung, lịch 2008 không có gì đột biến về giá cả và mẫu mã: vẫn lịch bloc, lịch để bàn, lịch tờ… nhưng chất lượng thì có tăng lên ở khâu giấy tốt, in đẹp… Tôi nghĩ không lâu nữa, thị trường lịch sẽ rất sôi động” - ông Hoà khẳng định.
Không khí trên bãi biển thơ mộng Miami trở nên ngột ngạt hơn bao giờ hết khi ngôi sao xinh đẹp Kelly Brook xuất hiện trong các tư thế gợi cảm cùng những bộ bikini mát mẻ khi thực hiện bộ lịch áo tắm 2008.
Tất cả những đường cong gợi cảm của Kelly đều nằm gọn dưới bộ áo tắm hai mảnh màu đỏ tươi. Kelly trông thật ấn tượng và hình ảnh của cô gợi cho người ta nhớ đến ngôi sao huyền thoại Rita Hayworth.
Trong bộ ảnh được thực hiện trên một boong tàu đậu tại bãi biển thơ mộng Miami, ngôi sao sở hữu những đường cong tuyệt đẹp này đưa người về phía trước, buông lơi mái tóc nâu xoăn nhẹ và liếc xéo đôi mắt quyến rũ của mình khiến một người đứng xem ấn tượng đến nỗi đã thốt lên với tờ The Mirror: “Ở Kelly toát lên một vẻ đẹp huyền bí như những ánh vàng kim loại”.
“Kelly trông thật dễ chịu với làn da mềm mại của cô ấy và cô ấy trông quyến rũ hơn nhiều so với những ngôi sao có thân hình gầy như que củi mà chúng tôi vẫn thường nhìn thấy ở quay bãi biển Miami này”.
“Rita Hayworth biết làm thế nào để trở thành một ngôi sao gợi cảm và chúng tôi cũng nhìn thấy điều này toát lên ở Kelly”.
Ngôi sao 27 tuổi này hiện được xem là người mặc áo tắm đẹp nhất.
Dưới đây là những hình ảnh gợi cảm của Kelly Brook trong buổi chụp hình ở bãi biển Miami.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
(VietNamNet)- Nhà quản lý thì chưa thể tự mình khẳng định số liệu nào là chính xác nhất, tiên tiến nhất, vậy thì, trước đây cũng như giờ đây – tuy đã muộn – nên sớm lập một Hội đồng khoa học như ông Tùng đề nghị: “Muộn còn hơn không”.
 |
| PGS-TS Lê Thành Lân. |
Cố học giả Hoàng Xuân Hãn đã chứng minh rằng: từ thời Lý, cụ thể từ năm 1080 lịch ta đã khác lịch Trung Quốc. Bản thân tôi đã phát hiện ra lịch Việt Nam từ năm 1544 đến năm 1903 trong ba cuốn lịch cổ được các cơ quan làm lịch xưa tính toán, biên soạn và in ấn theo lệnh nhà vua hiện còn ở các thư viện. Theo gương cha ông, từ năm Mậu Thân – 1968 ta lại bắt đầu soạn lịch riêng cho các năm tới sau hơn 20 năm gián đoạn không soạn lịch (từ năm Ất Dậu – 1945 đến năm Đinh Mùi – 1967).
Ngày xưa các lịch quan thường tính lịch cho nhiều năm sau, thậm chí hàng chục, hay hàng trăm năm, đó là lịch dự soạn, lịch này chỉ có tính khoa học, ghi vào các cuốn “Tích niên lịch”, tức là lịch của nhiều năm. Nguyên sách ấy thường gọi là “Vạn niên lịch”, nhưng sau này do kỵ húy vua Càn Long nhà Thanh có tên là Hoằng Lịch nên đổi gọi là “Vạn niên thư”.
Loại này có khi còn gọi là “Bách niên lịch” hoặc “Nhị bách niên lịch” tùy theo dung lượng lịch của nó cụ thể là 100 năm hay 200 năm. Đó là loại thứ nhất; còn loại thứ hai của “Tích niên lịch” thường gọi là Bách trúng kinh, tập hợp lịch các năm đã qua, tức là các lịch từng được ban bố, đương thời từng được sử dụng.
Theo chúng tôi được biết, ở Hà nội, thuộc loại một hiện có cuốn “Khâm định vạn niên thư” do Khâm thiên giám triều Nguyễn soạn và khắc in vào năm 1850 và cuốn “Thành Thái bách niên lịch 1889-1988” do Lê Hữu Ích soạn vào giữa đời Thành Thái, khoảng năm 1900. Ở cuốn “Khâm định vạn niên thư”, lịch từ năm 1544 đến năm 1850 là lịch từng được dùng ở đương thời, còn lịch từ năm 1850 đến năm 1903 chỉ là lịch dự soạn.
Thuộc loại thứ hai có cuốn “Bách trúng kinh” được khắc in vào thời Lê và cuốn “Lịch đại niên kỷ bách trúng kinh” được Viễn Đông Bác cổ Pháp cho chép vào khoảng các năm 1904-1907.
Cuốn “Hoàng triều Minh Mệnh vạn niên thư, Nguyên Hòa 12 niên – Tự Đức 15 niên (1544-1861)” mà Kỹ sư Nguyễn Mậu Tùng từng đọc vào những năm sáu mươi thế kỷ trước được khắc in vào năm Bính Thân – 1836. Ở đấy, người xưa soạn sẵn lịch cho 25 năm sau. Cuốn “Khâm định vạn niên thư”, ký hiệu R2200 ở thư viện Quốc gia được khắc in vào năm 1850, in lịch nước ta từ năm 1544 đến năm 1903, đã soạn sẵn lịch cho 53 năm sau. Những con số 25 năm hay 53 năm đã nói lên tầm nhìn xa của người xưa.
Ở đây tôi xin liên hệ ngay: Năm 1967, ta công bố lịch cho các năm từ Mậu Thân – 1968 đến năm Canh Thìn – 2000, tức là soạn sẵn cho 33 năm sau. Tiếp theo, dường như còn muốn dành việc cho người sau, trước khi về hưu, năm 1992, nguyên Trưởng Ban lịch Nhà nước Nguyễn Mậu Tùng đã soạn thêm lịch của 10 năm, từ năm Tân Tị - 2001 đến năm Canh Dần – 2010 đã được Hội đồng nghiên cứu và xét duyệt lịch Nhà nước thông qua ngày 26/6/1992 in trong cuốn “Lịch Việt Nam 1901-2010”.
Như vậy là có lịch soạn sẵn cho 18 năm sau. Từ năm 1998 Ban Lịch Nhà nước đã có một đề tài trong đó có nội dung biên soạn lịch Việt Nam thế kỷ 21. Phần lịch do Thạc sĩ Trần Tiến Bình biên soạn nằm trong đề tài này, đã được một Hội đồng Khoa học của Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia nghiệm thu vào năm 2001, sau này ông in trong cuốn “Lịch Việt Nam thế kỷ XX-XXI (1901-2100)”, Nxb Văn hóa – Thông tin, 2005.
Không biết vì nguyên nhân nào ngoài khoa học mà đề tài của Thạc sĩ Trần Tiến Bình nhiều năm không thành lập được Hội đồng Khoa học để xét duyệt lịch cho những năm từ 2011 về sau. Đặc biệt là vào năm 2002, một dự thảo văn bản thành lập Hội đồng khoa học để xét duyệt lịch đã được Giáo sư Đặng Vũ Minh ký mà cũng bị cấp dưới ém đi, không hoàn tất được để thi hành! Vào lúc đó, nếu Hội đồng được lập thì công trình của ông Bình là một “ứng cử viên” sáng giá và chúng ta đã sớm có một lịch cho nhiều năm tới.
Nay đã là năm 2007 mà chưa xét duyệt được lịch cho 4 năm sau là năm 2011. Thật xấu hổ với người xưa. Đã nhiều lần, từ năm 2001 cho đến giữa năm ngoái, tôi đã có ý kiến về việc này qua các thư phản ảnh, thư kiến nghị, nhưng đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì. Trách nhiệm này trước tiên thuộc về tân Trưởng phòng Phòng nghiên cứu lịch Trịnh Tiến Điều và cả ông Đoàn Dũng, Giám đốc TTTTTL – người chịu trách nhiệm về nền lịch pháp Việt Nam hiện nay.
Ngày xưa, hàng năm, các lịch quan theo các cuốn “Vạn niên thư” đã soạn sẵn mà rà soát kỹ lại lịch năm tới, tính thêm các ngày tốt xấu, Tiết khí, giờ chuyển tiết … sau đó trình lên nhà vua. Lịch được vua duyệt, mới được đem khắc in gọi là “Niên lịch” để cuối năm nhà vua thay Trời Đất ban bố lịch Âm cho quan dân dùng, ban Tiết khi cho dân cày cấy. Như vậy là theo lệ xưa, hàng năm đều có việc xem xét, chỉnh sửa lịch thậm chí sau khi đã ban bố “Niên lịch” mà còn phát hiện sai như sự kiện xảy ra vào năm Kỷ Dậu – 1849 thì vẫn sửa lại như chúng tôi đã nêu trong bài “Số liệu lịch 2008 cọc cạch về Tiết khí?” đăng tải ngày 27/05/2007. Việc này có ghi trong “Đại Nam thực lục”, Tập XXVII, trang 161.
Theo tôi được biết, vì có nhiều Nhà xuất bản có công văn hỏi Cục Xuất bản về số liệu lịch năm 2008 khiến người ta phải bàn lại số liệu này, nên vừa rồi có một cuộc họp tổ chức vào chiều ngày 14/6/07, nhưng xem chừng cuộc họp đó đã không đạt yêu cầu vì bị lái theo một hướng khác.
Thay vì cần bàn xem: nên dùng bộ số liệu nào cho chuẩn thì ông Dũng, người chuẩn bị nội dung cuộc họp đã hướng vào chứng minh số liệu mình đưa ra là đã được phê duyệt từ trước.
Ngay thành phần cũng được mời theo chiều hướng đó. Cuộc họp bao gồm hầu hết là các nhà quản lý, duy nhất chỉ có ông Nguyễn Mậu Tùng – nguyên Trưởng Ban Lịch Nhà nước là nhà nghiên cứu lịch được dự. Ông Tùng cho biết, ông đã 78 tuổi rồi, đã nghỉ hưu 16 năm, nay mệt mỏi và ốm yếu lắm, vừa mổ mắt ở bênh viện Mắt về vào buổi sáng thì được mời đi họp ngay vào buổi chiểu, không được thông báo trước nội dung cuộc họp, nên chẳng biết gì để chuẩn bị, đến nơi chẳng thấy bạn hữu chuyên môn nào, nên cuối cùng ông cũng không nắm được rõ mục đích và kết luận của cuộc họp.
Nghe ông Tùng kể lại thì dường như cuộc họp chỉ nhằm khẳng định số liệu mà ông Dũng cấp ra là số liệu đã được thông qua từ năm 1992. Nếu có đúng như vậy thì số liệu đó càng lạc hậu nhiều so với tiến bộ khoa học của thế giới và cả của Việt Nam trong lĩnh vực này. Cuộc họp đã không hề quan tâm đến vấn đề cốt yếu là: nên chọn bộ số liệu nào cho thật sự khoa học, cho cập nhật, cho giới khoa học trong nước tâm phục khẩu phục, cho giới khoa học nước ngoài không chê cười vào đâu được.
Có thể cuộc họp đó đã làm thỏa mãn ông Dũng vì ông thanh minh “được” rằng mình đã lấy số liệu từ sách của ông Tùng chứ không phải là chọn một cách tùy tiện, cọc cạch.. Tuy tôi không rõ cuộc họp đó đã đi đến kết luận gì, nhưng tôi chắc rằng với cách làm ấy, nếu cứ quyết định in lịch theo số liệu của ông Dũng thì lịch in ra vẫn lâm vào tình trạng bị chỉ trích. Bởi điều căn bản là số liệu của ông Dũng không cập nhật, quá lạc hậu so với tiến bộ của khoa học. Mà trong thời đại “bùng nổ” thông tin hiện nay, “một ngày bằng 20 năm”, không cập nhật là lạc hậu, là không thể chấp nhận được. Theo tôi, cuộc họp không thành công.
Ông Tùng có nêu ý kiến là, giờ đây nên họp một Hồi đồng chuyên môn để tư vấn cho nhà quản lý quyết định số liệu lịch năm 2008, chứ một mình ông, đã nghỉ hưu lâu rồi không thể thay mặt giới chuyên môn mà nói lên tiếng nói quyết định trong vấn đề này được.
Tôi nghĩ rằng, ý kiến đó của ông Tùng là rất đúng. Riêng tôi chỉ là người nghiên cứu độc lập, không có trách nhiệm gì, chỉ quan tâm nhiều đến lịch cổ xa xưa và cũng còn vì một vài lý do riêng tư khác, tôi sẽ không tham gia Hội đồng chuyên môn sẽ lập này; nên tôi muốn qua diễn đàn này bày tỏ quan điểm riêng của mình, may ra có thể làm tài liệu tham khảo cho một vài thành viên của Hội đồng này chăng.
Sau bài viết của tôi “Số liệu lịch 2008 cọc cạch về Tiết khí?” đăng tải vào ngày 27/5/07, ông Đoàn Dũng cho biết ông lấy số liệu về lịch ở cuốn “Lịch Việt Nam 1901-2010” của Kỹ sư Nguyễn Mậu Tùng, in lần thứ 2 vào năm 2001, Nxb KH&KT. Có lẽ đó cũng là ý kiến chính được ông Dũng thuyết trình với tư cách là người chuẩn bị cho cuộc họp vừa nêu và trở thành nội dung chính của cuộc họp đó.
Ta hãy xem trong “Lời tác giả (Lần xuất bản thứ hai)”, ông Tùng viết: “Ngoài ra, cũng trong lần in này, chúng tôi có thêm được nguồn tư liệu mới của Hiệp hội Thiên văn Quốc tế nên đã chính xác hóa một số ngày tiết của những năm đầu thế kỷ XXI và đính chính một số lỗi về ấn loát trong lần xuất bản trước”.
Như vậy là ông Tùng đã làm 2 việc rất nghiêm túc: một là, “đính chính lại một số lỗi về ấn loát” – một việc làm mang tính khoa học và cầu thị mỗi khi sách được tái bản; hai là: “chính xác hóa một số ngày tiết” – là việc cập nhật tri thức khoa học rất cần thiết và đáng trân trọng. Thuộc phạm vi chúng ta đang bàn, ông Tùng đã sửa Tiết khí Cốc vũ từ ngày 20/4/2008 (lần in thứ nhất vào năm 1992, trang 242) thành ngày 19/4/2008 (in lần 2, năm 2001, trang 248).
Ở đây, cái ngày “19/4/2008” ấy có hai khả năng: Một là nếu nó được cập nhật, thì niên đại của nó là năm 2001, chưa qua lâu, nhưng chưa được duyệt. Hai là nếu nó được sửa do trước đây in ấn sai, thì niên đại của nó cùng với ngày “21/1/2008” là quá lâu, vào năm 1992, khiến cho con số “21/1/2008” là quá “lạc hậu” so với con số “20/1/2008” của các tác giả khác.
Nếu xét một cách nghiêm túc, cho dù ở đó có là việc “sửa lỗi ấn loát” đi nữa, nhưng không ghi chú rõ tại chỗ, thì về hình thức và nguyên tắc số liệu này cũng không được coi là thuộc bộ số liệu đã được Hội đồng nghiên cứu và xét duyệt lịch Nhà nước thông qua vào ngày 26/6/1992. Về nguyên tắc số liệu năm 2001, được sửa sau lần in và duyệt vào năm 1992 là bình đẳng về pháp lý với các bộ số liệu chưa được duyệt khác.
Nhưng nói cho cùng vấn đề được duyệt hay chưa được duyệt chỉ là nhằm biện minh cho ông Dũng đã chọn số liệu theo cách nào; mà điều đó không quan trọng bằng những số liệu đó có “sốt dẻo – cập nhật – thời sự” hay không? Bởi đó mới là tiêu chuẩn cao nhất của khoa học. Độc giả và các nhà xuất bản cần biết và mong mỏi điều đó. Vậy mà cuộc họp trên không giải đáp câu hỏi đó, không đáp ứng yêu cầu đó, nên xét cho cùng nó không thành công.
Tại sao, ngày xưa vua Tự Đức dám quyết sửa lại lịch cho đúng, cho dù lịch đã in ra, đã ban phát mà ngày nay ta lại không dám cập nhật, chọn lấy những gì là tinh túy nhất của khoa học hiện đại, khi lịch còn chưa in? Tất nhiên là nhà quản lý thì chưa thể vội tự mình khẳng định số liệu nào là tinh túy, hiện đại, cập nhật. Vậy thì, trước đây cũng như giờ đây – tuy đã muộn – nên sớm lập một Hội đồng khoa học như ông Tùng đề nghị. “Muộn còn hơn không”.
Đúng ra, ngay từ đầu năm, ông Dũng nên đề xuất ngay việc xin ý kiến một Hội đồng khoa học thì đâu đến nỗi bây giờ có chuyện phải bàn. Đó là sai lầm thứ nhất về quản lý của ông Dũng. Còn nếu muộn hơn thì: ngay sau khi có dư luận, ta xúc tiến ngay việc lập Hội đồng khoa học thì có lẽ bây giờ cũng đã gần đi đến được kết luận cuối cùng rồi. Đó là sai lầm thứ hai về quản lý của ông Dũng. Đáng tiếc cuộc họp vừa rồi vẫn còn xoay quanh việc biện minh cho ông Dũng là không tùy tiện. Nêu bây giờ mà ông Dũng vẫn không dựa vào một Hội đồng khoa học thì sẽ là sai lầm thứ ba về quản lý. “Quá tam ba bận”. Sai lầm cuối cùng này sẽ không gỡ được.
Về phần mình, tôi muốn tham khảo thêm các dữ liệu để có thể bày tỏ ý kiến riêng của mình.
Trong bài “Lịch năm 2008: Không được cung cấp số liệu sai!” đăng tải trên VietNamNet, ngày 31/5/2007, Thạc sĩ Trần Tiến Bình có cung cấp thêm số liệu của ông Hồ Ngọc Đức, hiện ở CHLB Đức, công bố trên Website của mình (http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/).. So với số liệu của ông Bình, chỉ lệch nhau khoảng 2 phút, nhưng quan trọng là về ngày Tiết khí thì hoàn toàn giống nhau.
Để có một dữ liệu đủ tin, tôi hỏi Giáo sư Edward M. Reingold – một chuyên gia hàng đầu thế giới về lịch pháp hiện nay - ở Viện Công nghệ Illinois, Chicago, Hoa Kỳ. Giáo sư đã gửi cho tôi lịch ông tính theo múi giờ 7 của VN năm 2008. Tôi thấy các Tiết khí hoàn toàn giống với lịch của Hồ Ngọc Đức. Nhân thể, tôi cũng muốn thông báo rằng, GS Reingold rất quan tâm đến lịch Việt Nam, trước đây, ông đã tính lịch theo múi giờ 7 của Việt Nam cho thế kỷ XX và XXI, và thông báo với tôi rằng, kết quả của ông về lịch thế kỷ XXI trùng với của Trần Tiến Bình trong cuốn “Lịch Việt Nam thế kỷ XX-XXI (1901-2100)”, Nxb VH-TT, 2005, nhưng ông nhận thấy cuối thế kỷ XX, lịch năm Đinh Sửu – 1997: tháng Mười một nên là thiếu, tháng Chạp nên là đủ, còn lịch của ta tính không chính xác, ngược lại với số liệu trên.
Tôi đã thông báo lại với Giáo sư rằng, đó là số liệu được tính từ năm 1967, còn vào năm 2005, ông Trần Tiến Bình có tính lại, đã phát hiện sự thiếu chính xác này và ghi chú ở trang 69 sách vừa dẫn, chỉ có điều, việc đó đã đi vào “quá khứ lịch sử” nên chúng ta đành phải chấp nhận sự thiếu chính xác đó mỗi khi tra cứu. Liệu ta có nên để đến một lúc nào đó các nhà khoa học nước ngoại lại hỏi: số liệu lịch năm 2008 của các ông không chính xác?
Như vậy, đối với tôi, tôi xem như số liệu của Trần Tiến Bình đã được sự phản biện không chính thức của một học giả nước ngoài, của một nhà khoa học VN tại nước ngoài.
Chúng tôi xin lập thành bảng cho dễ nhìn:
| Tiết khí | NMTùng 1 | NMTùng 2 | T T Bình | Hồ N Đức | Reingold EM | Đoàn Dũng |
| Đại hàn | 21-1-2008 | 21-1-2008 | 20-1-2008 | 20-1-2008 | 20-1-2008 | 21-1-2008 |
| Cốc vũ | 20-4-2008 | 19-4-2008 | 19-4-2008 | 19-4-2008 | 19-4-2008 | 19-4-2008 |
| Năm công bố | 1992 | 2001 | 2005 | 2007 | 2007 | 2007 |
| Duyệt chưa? | Đã | Chưa | Chưa |
|
| Chưa |
| Tính toán? | Có | Có | Có | Có | Có | Không |
Ông Tùng còn cho biết, trong cuộc họp trên có ý kiến: sắp tới đây sẽ duyệt lịch Việt Nam cho 10 năm từ 2011 đến 2020. Về chuyện này, tôi cũng muốn nói luôn ý kiến riêng, chủ quan của mình là: nên nhìn xa một chút, duyệt luôn lịch cho đến năm 2100. Bởi đến bây giờ, GS Reingold cũng đã tính lịch VN đến năm đó. Ta còn thấy Trung Quốc đã công bố lịch thế kỷ XXI và thậm chí lịch này đã được dịch sang tiếng Việt bởi Lê Khánh Trường và bán đầy trong các hiệu sách. GS Reingold có tặng tôi cuốn “Calendrical Tabulations 1900-2200”, ở đó in 10 lịch khác nhau, có lịch TQ 300 năm, tức là đến năm 2200. Ông còn muốn đưa lịch Việt Nam (đúng hơn là lịch múi giờ 7 – vì lịch đó chưa được Hội đồng của ta duyệt) vào sách của mình khi tái bản. Nếu vậy là, lịch múi giờ 7 sẽ có thể được người nước ngoài công bố trước ta. Bởi thế, ta không nên làm ăn quá “cò con”.
Cuộc họp vừa rồi với một ý đồ rõ rệt đã diễn ra rất chóng vánh, khiến tôi nghĩ đến việc lập và họp một Hội đồng khoa học tuy có khó hơn một chút ít, nhưng nếu không bị ai đó cố tình ngăn cản như năm 2002 và đừng luẩn quẩn ở mục tiêu cố gắng bảo vệ và tìm cách biện minh cho những số liệu đã trót cung cấp cho các Nhà xuất bản mà quyết tâm làm lại từ đầu với tinh thần cầu thị và khoa học thì chắc chắn Hội đồng Khoa học đã được lập và cũng gần làm xong nhiệm vụ của nó.
Tôi xem như đây là một bức thư ngỏ gửi tới các thành viên của Hội đồng Khoa học sẽ họp để quyết định số liệu lịch năm 2008 mà tôi không có điều kiện tham gia. Mong được độc giả cho thêm ý kiến và được các thành viên của Hội đồng sắp họp tham khảo.
| Thường thì phải đến giữa tháng 11 người dân mới nghĩ chuyện mua lịch năm mới, nhưng đến thời điểm này hầu hết các mẫu lịch block 2008 đã được bày bán trên thị trường. Ngay từ đầu mùa lịch, không khí cạnh tranh đã diễn ra khá căng thẳng và ngày càng có hướng quyết liệt hơn bởi đây là cuộc chơi của những đối thủ đã được thử lửa thị trường và trụ lại từ mùa lịch tự do cạnh tranh trước. |
 |
| Khách hàng lựa chọn mẫu lịch năm 2008. ảnh: P.A |
Mùa lịch Mậu Tý, số NXB tham gia làm lịch block đã được chốt lại ở con số 26 trên tổng số 54 NXB trong cả nước. Số lượng lịch block đăng ký lên tới 56 triệu trong điều kiện Việt Nam có khoảng 20 triệu hộ gia đình. So với năm đầu tiên xuất bản lịch block theo cơ chế mới thì năm nay, số NXB tham gia và số lượng lịch đăng ký ít hơn nhiều. Mùa lịch tự do cạnh tranh năm ngoái ít nhiều đã mang lại kinh nghiệm quý cho các nhà sản xuất và phát hành. Nếu những NXB năm trước còn e dè nghe ngóng thị trường và chưa dám tham gia thì năm nay cơ hội với họ ngày càng ít hơn. Một số NXB, để cho chắc ăn, đã bán giấy phép cho tư nhân thu quản lý phí, nhường sân chơi lại cho đối tác liên kết vốn dĩ dày dạn với thương trường. Điều đó khiến thị trường lịch càng trở nên sôi động hơn với nhiều thành phần tham gia.
Sự cạnh tranh có vẻ đã mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Ngay từ đầu mùa lịch, những mẫu đầu tiên tung ra thị trường đã được chào mời với chiết khấu lên đến 50% - thậm chí còn cao hơn với một số chủng loại. Một đại lý lịch trên phố Đinh Lễ (Hà Nội) cho biết: Trừ mẫu lịch siêu đại, các loại block khác đang được chào mời với chiết khấu 52%. Động thái này khiến nhiều nhà sản xuất hoang mang. Trong điều kiện giá cả đầu vào đều tăng và giá bìa gần như giữ nguyên như năm ngoái thì đây là điều bất bình thường. Nhà sản xuất phải thật khéo bươn bải mới mong mang được lãi về. “Khó có thể lãi được với mức chiết khấu này” - một nhà sản xuất lịch có kinh nghiệm lâu năm nhận định. Cũng theo người này thì rất có thể đây là một trong những chiêu thức, chiến lược của những đại gia trường vốn muốn thâu tóm thị trường và loại dần các đối thủ non gan ra khỏi cuộc chơi.
Để tránh tình trạng tranh mua, tranh bán, mạnh ai nấy chạy, mới đây 11 nhóm làm lịch tại TP. Hồ Chí Minh (gồm: Công ty Fahasa - đơn vị liên kết xuất bản và phát hành lịch của nhóm Văn hóa Sài Gòn, Cty á Châu, Phương Nam, Thời Đại, Duyên Việt, An Hảo, Nhân Văn, Trí Đức - Thái Thịnh, Nhà sách Hoài Ân, Hồng Ân đã họp lại để thỏa thuận về chiết khấu, thống nhất giá bán lẻ và phương thức phát hành. Mức chiết khấu “trần” cho mùa lịch năm nay được các bên thống nhất đưa ra là 45%. Nhóm này cũng tính đến việc thành lập Câu lạc bộ những người sản xuất và phát hành lịch block trực thuộc Liên chi hội Xuất bản tại TP. HCM để thống nhất phương thức phát hành, giá bán lẻ và chiết khấu cho các mùa lịch tiếp theo. Không biết “thỏa ước” trong thực tế thế nào nhưng chẳng mấy hồi sau khi cuộc họp kết thúc đã có xì xào về người xé rào, không thực hiện thỏa ước. Phải chăng vẫn là một thị trường mạnh được yếu thua ?
Giá lịch năm nay không thay đổi so với năm ngoái. Cụ thể, các loại block tiểu có giá từ 4000 đến 4.500 đồng, block trung pơ-luya giá 8000-8.500 đồng, trung màu giá 18.000 đồng, block đại giá từ 36.000 đến 38.000 đồng, siêu đại - 120.000 đồng, cực đại - 220.000 đến 230.000 đồng, siêu cực đại giá 350.000 đồng.
Theo đánh giá ban đầu, mẫu lịch của các “nhà” Giáo dục, Mỹ thuật - á Châu, Hồng Đức, Phụ nữ, Văn hóa - Thông tin, ĐH Kinh tế Quốc dân, Văn hóa Sài gòn là những mẫu lịch đẹp của năm nay. Nếu như trước đây nội dung, mẫu mã lịch chủ yếu gói trong 4 mảng đề tài: văn hóa, chính trị, nông nghiệp, khoa học kỹ thuật thì kể từ năm ngoái, mẫu lịch đã đa dạng hơn. Xu hướng ấy được thể hiện rõ hơn trong mùa lịch năm nay. Một số NXB đã thử nghiệm những chủng loại mới. Mỹ thuật - á Châu năm nay có thêm mẫu lịch đại (khổ16x24cm). Nhóm này cũng chú ý đến mẫu mã, chất lượng block bình dân (loại trung và tiểu). Văn hóa Sài Gòn tung ra 7 chủng loại, trong đó có loại siêu đại Hoa - in hoa bốn mùa cùng hơn 340 câu danh ngôn được thể hiện bằng 2 ngôn ngữ Việt - Anh. Loại này được chào bán với giá 68.000 đồng.
Thị trường lịch năm nay mẫu mã phong phú hơn thì đã rõ nhưng cũng có người cảnh báo một số loại lịch có chất lượng kém hơn nhiều so với quảng cáo - cả về chất lượng giấy, kỹ thuật in và nội dung. Từ vụ lịch trước, có thể thấy các loại lịch chất lượng kém có giá rẻ bằng mấy thì vẫn khó bán. Với riêng thể loại block bình dân, chủ yếu dành cho thị trường nông thôn, vùng sâu - xa, nhà quản lý lo là sẽ khan hàng vì nhà sản xuất thường chạy theo dòng lịch cao cấp vốn cho nhiều lợi nhuận. Tuy nhiên, cũng có người nêu ý kiến ngược lại, với suy nghĩ đơn giản là có cầu thì ắt có cung.
Hiện tượng in lậu lịch trước đây vẫn là nỗi lo mỗi vụ lịch đến thì bắt đầu từ năm ngoái người làm lịch đã không còn bị ức chế bởi tệ nạn này nữa. Rõ ràng, với thực tế cạnh tranh hiện nay thì khó xảy chuyện cung không đủ cầu và một sản phẩm có tính thời vụ như lịch block thì in lậu có tỷ lệ rủi ro khá cao. Mối lo nằm ở khả năng in nối bản (đăng ký ít, làm nhiều).
